Сто дваесет и шест денари за килограм леб. Тоа е цената по која студентскиот дом „Пелагонија” во Скопје набавувал леб во 2025 година, во период кога пазарната цена била околу 70 денари за килограм.

Речиси двојно. За леб. За студенти.

Државниот завод за ревизија ја објави ревизијата на работењето на домот и наодот не е една неправилност, туку низа. Ревизорите оценуваат дека набавката укажува на неекономично користење на јавните средства и на слабости во контролата на јавните набавки – што е ревизорски начин да се каже дека некој не гледал, или гледал на другата страна.

Трикот со парчето

Најинтересниот детал не е самата цена, туку како се стигнало до неа. Во периодот 2023-2024 година, лебот бил договорен по цена од 57,46 денари за килограм. Но фактурирањето одело по принцип едно парче е еден килограм. Ако парчето тежи помалку од килограм – а лебот обично тежи – разликата некој ја задржувал.

Ревизорите утврдиле дека домот работел и без задолжителни банкарски гаранции, и склучувал договори со добавувачи чија основна дејност воопшто не е снабдување со храна.

Двесте и педесет душеци што никој не ги видел

Купени се 250 душеци во вредност од 1,174 милиони денари. Со димензии различни од оние во техничката спецификација. Без соодветна документација за прием. И до моментот на ревизијата – воопшто не биле ставени во употреба.

Од истиот добавувач претходно биле набавени уште 450 душеци, иако постојните, според ревизорите, биле во добра состојба. Дополнителен проблем: креветите биле помали од душеците, поради што била нарушена нивната стабилност.

Седумстотини душеци од еден добавувач, купени врз добри душеци, во димензии што не одговараат на креветите. Ова веќе не е слабост во контролата.

Опрема од 21 милион денари што не постои во книгите

Во евиденцијата на домот не била заведена опрема во вредност од 21,563 милиони денари. За дел од кујнската опрема, платена од надлежното министерство, ревизорите не можеле да се уверат дека воопшто била примена во домот.

Не дека е расипана. Не дека е стара. Дека не можат да потврдат дека пристигнала.

Наодите продолжуваат и на набавките на свежо месо, месни преработки, риба и земјоделски производи. Во повеќе постапки пристигнувала само една понуда. Договорите биле склучувани до целата проценета вредност, без однапред прецизирани количини. Кај производите што редовно се купувале, понудените цени биле повисоки од пазарните – додека за артикли што практично не се набавувале, цените биле нереално ниски. Тоа е стар и познат механизам: ниска цена таму каде што не се купува, висока таму каде што се купува секој ден.

Ревизорите утврдиле и случаи во кои биле надминати договорените вредности.

Студентскиот дом постои за да им овозможи на студентите да преживеат во Скопје со минимални пари. Секој денар над пазарната цена на лебот е денар земен токму од таа сметка. И додека наодите се објавуваат, прашањето што ниту еден ревизорски извештај не може да го одговори останува исто: кој ќе одговара?