Земјотрес од 7,4 степени го погоди западот на Колумбија во понеделник наутро. Епицентарот бил кај Сан Хосе дел Палмар, во департманот Чоко. Досегашната сметка, објавена од колумбискиот претседател: најмалку 111 загинати, 87 повредени, 1.575 оштетени куќи и 37 целосно уништени.

Најтешко поминала Переира, еден од централните градови во кафеанскиот регион на земјата. Само таму загинале најмалку 47 луѓе. Во Кали, градоначалникот соопшти дека се урнале 26 згради и дека спасувачките екипи сè уште трагаат по луѓе под урнатините. Тоа е клучната бројка во секоја ваква катастрофа – не колку се урнало, туку колку луѓе се сè уште под тоа.

Зградата што исчезна за секунда

По земјотресот на мрежите се појави снимка од Переира на која едно здание се урива до темели практично за миг. Не се лула, не се наведнува, не дава време никому да истрча. Едноставно се спушта.

Тоа е сликата што ја разликува подготвената држава од неподготвената. Земјотрес од 7,4 степени е силен, но не е ретка појава – Колумбија лежи на границата меѓу три тектонски плочи и знае дека лежи таму. Прашањето што секогаш доаѓа по ваквите снимки не е за магнитудата, туку за бетонот: кој ја одобрил таа зграда, според кои стандарди била изградена и дали некој воопшто проверувал.

Регионот е познат по кафето, не по сеизмичка инфраструктура. Но кога една држава со децении гради на активен раседен систем, изговорот „никој не очекуваше” престанува да важи.

Зошто ова не е далечна вест

Балканот ја знае оваа сцена. Скопје 1963, Загреб и Петриња 2020, Драч 2019 – секој од тие датуми остави и урнатини и подолг список прашања за тоа што било изградено и како. Секој пат по земјотресот следува иста реченица за ревизија на градежните стандарди. Секој пат интересот трае онолку колку што трае вниманието.

Кај нас сеизмичката ревизија на јавните објекти беше тема по секој посилен потрес во регионот. Колку од тие објекти навистина биле проверени, а колку останале само на список? Тоа е прашањето што вреди да се постави пред следниот земјотрес, а не по него.

Во Колумбија сега трае она што трае секаде – спасувачки екипи, бројки што се менуваат по секој извештај, семејства што чекаат на улица. Списокот на загинати сè уште не е конечен. Списокот на одговорни, како по правило, нема ни да почне.