80 нуркачи од Македонија, Хрватска, Србија и Босна и Херцеговина изминатиот викенд работеа на дното на Охридското Езеро, кај авто-кампот Градиште. Не за рекорд, не за уметнички перформанс – за чистење. Извлекуваа конзерви, гуми, пластика, и сѐ останато што годините луѓе го имале фрлено во вода со уверување дека ќе исчезне.

Акцијата ја организираше нуркачкиот центар Амфора, со поддршка од Музејот и Институтот во Охрид, Црвениот крст на Охрид, и десетина регионални нуркачки клубови – КПД Охрид, СНК Врело, ЕНК Пена, САЕ Тигар, БСН Волци и интернационални партнери. Резултат: значителна количина солиден отпад извлечен од дното на едно од најстарите езера во Европа.

Идејата зад акцијата не е „да биде вест”. Идејата е да се потсети сите кои уживаат во Охридското езеро дека тоа што го фрлаат во вода не исчезнува. Само пропаѓа, потоне, и со време некој друг мора да зарони за да го извади. Охридското езеро е под заштита на УНЕСКО како светска природна и културна баштина – но тоа значи дека некој мора да го заштити. Не само Министерството за животна средина. И не само Општина Охрид. Сите.

Прашањето кое акцијата не сака да го каже гласно, но кое стои во заднина: ако треба 80 регионални нуркачи да се организираат и волонтерски да го чистат дното, што прават официјалните институции кои се финансираат од буџетите за заштита на езерото? Колку годишно се потрошени на „мониторинг”, „студии” и „извештаи” – наспроти конкретно чистење?

Балканот никогаш не паметел такво езеро со толку странска љубов и толку домашна занемареност. И додека еден ден „без отпад на дното” не стане вест без потреба од 80 нуркачи – до тогаш ова е срам, не успех.