Тендерот за набавка на нови автобуси во Скопје повторно ќе биде распишан во рок од една недела, велат од Град Скопје. Претходниот тендер за 150 еколошки автобуси пропадна – според Министерството за транспорт, „фирмите кои се јавиле не ги исполнувале условите”. Скопјани, кои секојдневно стојат на постојки и чекаат полу-исправни автобуси од 80-тите години, повторно влегуваат во фаза „чекаме”.

За контекст: од вкупно 341 автобус на ЈСП „Скопје”, дневно исправни се 185, додека во сообраќај реално возат само 157. Тоа значи дека повеќе од половина од возниот парк не функционира секој ден. Преполни автобуси на постојки, доцнења од 30+ минути, и линии кои ги исфрлаат семејствата кои зависат од јавен превоз – тоа е реалноста.

Од четирите понуди на претходниот тендер, ниту една не помина проверката. СДСМ обвини дека целта била „да се намести фирма блиска до Орбан” – односно дека постапката намерно беше дизајнирана да фаворизира конкретен унгарски кандидат. Левица одеше во спротивна насока: дека пет години се ветуваат „еко автобуси” а ништо не доаѓа.

Што е реалноста на тендерската постапка во Македонија? Скриен ризик е дека секој нов тендер бара минимум 90 дена за обработка – распишување, прибирање понуди, евалуација, договор, потпис. Дури и да биде успешен овој пат, првите автобуси нема да стигнат до Скопје пред крајот на 2026-та. Пред тоа – истите 157 возила, истиот хаос на постојки, истиот заглавен систем.

Прашањето кое не се поставува: ако сегашниот возен парк функционира на 46 проценти (157/341), кој ги одржува другите автобуси? Колку чини моменталното одржување? И зошто, после пет години ветувања, скопските такси возачи го имаат речиси истиот пазарен дел како пред пет години – бидејќи никој со здрав ум не се потпира на ЈСП за работа во точно време?

Одговор: ЈСП е политички симбол. Се користи во кампањи, не се решава во реалноста. Граѓаните чекаат. Властите ветуваат. Тендерите пропаѓаат. Циклусот продолжува. И, како што завршуваат вакви приказни во другите европски градови – кога политичката волја се вкрсти со фискалните ресурси, проблемот се реши за 18 месеци. Кога не – 30 години чекање.