Џил Бајден, поранешната прва дама на САД, отворено говори за моментот на дебатата меѓу нејзиниот сопруг Џо Бајден и Доналд Трамп во јуни 2024-та – дебата што го промени текот на американските избори, и текот на светската политика. „Бев престравена бидејќи никогаш порано, ни потоа, не сум го видела Џо таков. Никогаш”, изјави Џил Бајден.

Цитат во цитат: „Не знам што се случуваше. Додека гледав, помислив: ‘Боже мој, тој доживува мозочен удар.’ Тоа ме престраши до смрт.” За семејството, тоа беше моментот кога знаеле дека кампањата нема да продолжи. За демократската партија – тоа беше неделата кога функционерите почнале да го убедуваат да се повлече.

Што се случуваше потоа е историја. Лошата изведба на дебатата, проследена со грешки на самитот на НАТО и слабост по заболување од COVID, доведе до повлекувањето на Бајден од трката. Камала Харис ја прифати кандидатурата – и потоа ја изгуби против Трамп во ноември 2024. Резултатот: втор мандат на Трамп, опасен пресврт во американската надворешна политика, и нов длабок реален пресврт за европската безбедност.

Прашањето кое сè уште виси: дали Бајден всушност доживеа мозочен удар во вечерта на дебатата? Никогаш не беше потврдено. Џил кажува „мислев”, не „докажано беше”. Лекарите ништо не објавија. Но изјавата на сопругата на човекот кој беше претседател на најмоќната држава во светот е премногу сериозна за да се игнорира. Кризата на американскиот политички систем тогаш беше изложена, и таа криза трае и денес.