Забраната за пиење вода од гостиварскиот водовод останува во сила, а сега конечно се знае и што ја предизвикало. Според директорот на Агенцијата за храна и ветеринарство, Оливер Миланов, нелегални пумпи биле поставени директно во дистрибутивниот систем и во него вовлекувале вода од реката Вардар со штетни материи.

Деталите се застрашувачки токму поради нивната обичност. Нелегалниот приклучок се наоѓал 800 до 900 метри надвор од заштитените санитарни зони. Според наводите, околу 25 јуни биле поставени три потопни пумпи без дозвола, наводно за да се тестира притисокот на водата. До 16 јули две пумпи сè уште работеле – и цело тоа време го труеле водоснабдувањето на еден град. Лабораториските мостри на Институтот за јавно здравје потврдија тешко загадување во површинските извори, во каптираниот извор и во самата мрежа.

Кривичната машинерија се задвижи. Тројца раководители од комуналното претпријатие „Комуналец” се приведени и изведени пред судија за претходна постапка, обвинети за тешко дело против животната средина со загадување вода за пиење – вклучувајќи ја вршителката на должноста директор, техничкиот надзорник и раководителот на секторот за вода.

Но додека полицијата ги приведува раководителите, министерот за здравство Сашо Клековски веќе гради ѕид околу една институција. Тој изјави дека одговорноста за квалитетот на водата „припаѓа на јавното комунално претпријатие”, кое како давател на услугата по закон е должно да прави проверки. Центарот за јавно здравје во Тетово, преку гостиварската подрачна единица, имал договор за мониторинг – но, признава министерот, работел со ограничен број мостри годишно.

И тука се отвора вистинската рана. Опозицијата потсетува дека првите случаи се појавиле на 13 јули, а потоа секој ден се пријавувале околу 200 граѓани. Детални здравствени препораки не биле издадени сè до 18 јули. А само три дена пред да се открие загадувањето, Центарот за јавно здравје пријавил дека водата е безбедна за пиење. Значи, некој измерил „безбедно” додека тројцата пумпи веќе труеле. Кога една институција ти каже дека водата е чиста, а таа не е, тоа не е грешка на едно комунално – тоа е откажување на цел синџир. Прашањето „кој е одговорен” допрва почнува, а обвинетите засега се само оние што паднале први.