Сушица, Зубово, Дражево, Борисово, Колешино, Ново Коњарево и улицата „Првомајска“ во Ново Село. Велестово и Елшани кај Охрид. Шест водоснабдителни објекти во Кичевско. Природната чешма во Башино Село кај Велес. Сето тоа е една иста вест, објавена во ист ден, за различни краишта на државата: не пијте ја водата.

Југоисток: невремето влезе во системот

Од Општина Ново Село појаснуваат дека загадувањето е минимално и е последица на невремето од минатата недела. „Како резултат на невремето од минатата недела, прекините во снабдувањето со електрична енергија и водоснабдувањето, појавено е минимално загадување на водата за пиење. Се замолуваат граѓаните да не ја користат водата за пиење во наредните денови, додека се врши хлорирање и прочистување, сѐ до добивање наредни анализи и потврди од докторите во ЈЗУ Здравствен дом – Струмица“, стои во соопштението.

Обрнете внимание на редоследот: невреме, прекин на струја, прекин на водоснабдување – потоа загадување. Тоа е систем во кој една ноќ со ветер и дожд е доволна за да престане да важи основната гаранција дека од чешма тече здрава вода.

Југозапад: фекално загадување и 90 отсто без ресурси

Во охридските села Велестово и Елшани беше детектирано фекално загадување. Здравствените власти зедоа нови мостри, а резултатите од контролните анализи ќе бидат познати на почетокот од следната недела. Дотогаш, стручните лица од Центарот за јавно здравје Охрид апелираат забраната да остане во сила.

Но еден податок од Охридскиот регион ја објаснува целата приказна подобро од сите останати: дури 90 отсто од селските водоводи се сѐ уште под надлежност на месните заедници, кои немаат ниту финансиски, ниту технички ресурси за редовна дезинфекција. А дезинфекцијата е токму она што ги убива бактериите во водата.

Тоа значи дека загадувањето не е несреќен случај – тоа е предвидлива последица на структура во која одговорноста е спуштена на ниво што нема со што да ја носи. Експертите предупредуваат дека фекалните води од блиските септички јами и сточарски објекти продираат директно во изворите и во застарената мрежа, проблем што се повторува со децении во руралните средини.

Кичево и Велес: забрана по решение

Општина Кичево ги извести граѓаните дека по решение на Агенцијата за храна и ветеринарство е забранета употребата на вода за пиење од шест локални објекти – селските водоводи во Гарани, Стрелци, Шутово и Премка, патната чешма во Другово и јавната чешма „Бела Кула“ во Кичево. Одлуката е донесена по физичко-хемиски и микробиолошки анализи на ЈЗУ Центар за јавно здравје – Битола. Градскиот водовод, нагласуваат од општината, е целосно исправен.

Во Башино Село, од каде со вода се снабдуваат и бројни семејства од Велес, АХВ ја забрани природната чешма поради зголемен вкупен број бактерии во еден милилитар. Центарот за јавно здравје Велес заклучи дека станува збор за чешма со непостојан квалитет која „не може да се смета за сигурен и безбеден извор за водоснабдување на населението“.

И тука доаѓа најсилниот податок од целата приказна. Од четирите примероци земени од таа чешма годинава, три биле исправни – на 2 јануари, 27 април и 9 јуни – а последниот не. Минатата година чешмата била испитувана осумпати и во три случаи водата била неисправна. За да биде повторно дозволена, треба да е исправна во три последователни анализи.

Значи, годинава и лани, во приближно секој трет тест, вода од која пијат семејства била неисправна. И сепак чешмата стоела отворена, без табла, сѐ до сега. Табла има дури откако АХВ издаде забрана.

Санацијата на објектот и редовната дезинфекција – тоа се двете работи што стручните лица ги бараат за таа чешма да стане употреблива. Ниту едната не е скапа технологија. Двете се прашање на тоа кој ќе ги плати и кој ќе ги врши, а токму тоа е прашањето што децении наназад останува без одговор во македонското село.