„Љубовта е чин на верба.” Реченицата е на Ерих Фром, германски психоаналитичар и филозоф, напишана во 1956 година во книгата „Уметноста на љубењето”. Седумдесет години подоцна сè уште се цитира – обично погрешно, како изговор за трпење.

Клиничката психолошка Андреа Висенте, специјализирана за односи, вели дека Фром не мислел на слепа верба. Мислел на способноста да вложиш во некој однос без апсолутни гаранции за иднината. Разликата е огромна, а токму неа најчесто ја прескокнуваме.

Каде е границата

Слепа верба е кога тврдоглаво остануваш таму каде што нема ништо. Чин на верба е кога знаеш дека нема гаранција, па сепак избираш да вложиш. Прво е одбивање да се погледне реалноста. Второто е одлука донесена со отворени очи.

Висенте го поставува тоа вака: да сакаш подразбира да прифатиш одреден степен на несигурност. Единственото што може да се гарантира е посветеноста – не резултатот. Никој не потпишува дека ќе бидат заедно за триесет години. Може да потпише само дека утре пак ќе се труди.

Она што психолозите го бројат како темели

Според стручното објаснување во текстот, здравиот однос стои на неколку работи: избор на партнер со глава, разбирање дека љубовта бара постојана намера, учење да ги искажеш сопствените потреби, прифаќање дека конфликтот е нормален – важно е како се решава – и чување на вложувањето и во периодите кога животот е претрупан со обврски. Плус една што е потешка од сите: рамнотежа меѓу тоа кој си ти и тоа што сте вие двајцата.

Ниту едно од тоа не е романтично. Затоа и не се продава добро. Полесно е да се верува дека вистинската љубов не бара напор, отколку да се признае дека бара – секој ден, без ниту еден доказ дека ќе се исплати.

Фром го напиша тоа во 1956-та, кога никој не отчукуваше пораки со часови. Денес истата реченица звучи речиси провокативно: во време кога сè може да се провери, оцени и споредува однапред, љубовта останува едно од ретките нешта за кои не постои преглед со ѕвездички.