Долгот падна за 0,1 процентен поен: колку е тоа „добри времиња пред нас“

Премиерот Христијан Мицкоски ги соопшти економските показатели за вториот квартал со формулација што повеќе кажува за политиката отколку за економијата: тоа се, како што рече, лоши вести за „опозицијата и оние што се молат и сакаат да не успее оваа држава”.

Бројките, сепак, постојат независно од тоа кој како ги пакува. Вреди да се погледнат.

Што точно е намалено

Според премиерот, во вториот квартал државниот долг е намален за повеќе од 40 милиони евра, а јавниот долг за повеќе од 20 милиони евра. Тој тврди дека нивото на државниот долг сега е најниско по корона-кризата.

Податоците од Министерството за финансии ја даваат истата слика, но со контекст што од говорница обично се изостава. Јавниот долг во вториот квартал изнесува 58,8 отсто од бруто-домашниот производ, односно 10.726 милиони евра. Намалувањето во однос на првиот квартал е 0,1 процентен поен, во апсолутен износ 21 милион евра. Државниот долг на 30 јуни изнесува 9.432 милиони евра, или 51,7 отсто од БДП.

Значи, намалувањето е реално – и е ситно. Една десетинка од процентен поен на квартал. Споредено со крајот на 2024 година разликата е 2,6 процентни поени, а со крајот на 2025 година 0,6 поени. Тоа е тренд во добра насока, но не е пресврт.

Индустриското производство

Тука бројката е поимпресивна: раст од 6,5 отсто во јуни во однос на истиот месец лани. Но самиот премиер ја додаде и втората бројка, што е поштено од просечниот политичар – за целиот втор квартал растот изнесува четири отсто.

Разликата меѓу 6,5 и 4 не е ситница. Едниот број е добар месец, другиот е кварталниот тренд. Кој од двата ќе го запамети граѓанинот зависи од тоа кој наслов ќе го прочита.

Што значи 58,8 отсто

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска го формулираше клучното: управувањето со долг околу 60 отсто од БДП значи да се спречи преминувањето на тој праг. Тоа е точката. Долгот не се урива – тој се држи под контрола, блиску до линија што многумина ја сметаат за критична.

„Индикаторите на две години напорна работа полека, но сигурно стануваат видливи, успесите доаѓаат и добрите времиња се пред нас”, изјави Мицкоски.

Можеби. Едно намалување од 0,1 процентен поен и еден добар месец во индустријата се вистински бројки и заслужуваат да се кажат како такви. Но „добрите времиња се пред нас” е реченица што секоја влада во оваа земја ја има изговорено. Разликата ќе ја покаже не соопштението за вториот квартал, туку истиот показател по четири квартали – и тоа дали граѓанинот ќе ја почувствува во својот буџет, а не само во табелата.