Во два и десет по полноќ, радарите на романската гранична служба фатија група летала што се приближува кон северниот дел на округот Тулча. Десетина минути подоцна, на мобилните телефони на луѓето во тие села пристигна порака преку системот RO-Alert: постои можност од паѓање објекти од воздушниот простор, засолнете се во подруми или во засолништа на цивилната заштита.

На оние што немаат засолниште им беше кажано да останат внатре, подалеку од прозорци и надворешни ѕидови. Предупредувањето важеше околу деведесет минути. Деведесет минути будни, во мрак, со телефон в рака – на територија на земја членка на НАТО и на Европската Унија.

Бројките што веќе не се инцидент

Ноќта пред тоа Русија изврши голем воздушен напад врз Украина со 166 беспилотни летала, а повеќе од половина од оние од типот „Шахед“ биле со млазен погон. Главни цели биле Одеса и Киевската област. Тулча е преку реката од таа мета – и токму затоа таму сирената се огласува толку често.

Романските одбранбени институции регистрирале 67 руски напади во близина на границата и 25 неовластени влегувања на дронови во националниот воздушен простор заклучно со 7 септември годинава. Од почетокот на војната бројот на такви влегувања е 43, а соборени се четири дрона. Тоа значи дека повеќе од половина од сите нарушувања се случиле само оваа година.

Кога една појава се повторува 25 пати за девет месеци, таа престанува да биде инцидент и станува состојба. А состојбата нема кој јасно да ја именува – бидејќи именувањето бара одговор, а одговорот бара одлука што никој не сака да ја потпише.

Оваа граница не е далечна

Од Тулча до Балканот нема ниту граница на друг континент, ниту преводник. Романија е соседна земја на Бугарија и Србија, а истиот воздушен простор што се нарушува таму е дел од истиот одбранбен систем во кој сме и ние. Дали кај нас би стигнала таква порака во два по полноќ – и дали воопшто некој ја има подготвено?

Ноќта заврши без жртви. Тоа е добра вест. Лошата е што „заврши без жртви“ сега е реченица што Романија ја пишува неколку пати месечно.