Шведска гласаше, а разликата е едно место во парламент од 349 пратеници

Шведска гласаше, а разликата е едно место во парламент од 349 пратеници. Левоцентристичкиот блок што ја поддржува Магдалена Андершон за премиерка води минимално пред десничарскиот блок на актуелниот премиер Улф Кристершон. Гласовите сѐ уште се бројат, а конечниот резултат изборната комисија го утврдува околу една недела по изборниот ден.

Излезните анкети најавуваа поубедлива предност за левицата. Шведските излезни анкети обично не се особено прецизни – во 2022 година предвидуваа дека блокот на Андершон ќе доминира, а на крајот победи десницата предводена од Кристершон. Кој и да слави вечерва, треба да ја има таа бројка на ум.

Референдум што никој не го најави како референдум

Победа на десницата би значела дека Шведските демократи – партија со неонацистички корени, со поддршка од 17,2 отсто – за првпат влегуваат во влада, а не само ја поддржуваат однадвор. Затоа овие избори многумина ги гледаат како референдум токму за таа партија. Прашањето беше дали земја од 10,6 милиони жители продолжува да се движи надесно или се враќа кон либерализмот што со децении беше нејзина визит-карта.

Одговорот, како што изгледа засега, е: ниту едното, ниту другото. Половина на половина, со едно место разлика.

Кога тесен резултат е порака сама по себе

Шведска е земјата што во западна Европа со години беше пример за стабилност и консензус. Денес нејзиниот парламент е поделен на два блока меѓу кои разликата е помала од грешка при броење. Тоа не е шведски феномен – тоа е тековната состојба во добар дел од Европа, каде двата табора имаат приближно ист број гласачи и ниту еден нема доволно за да владее без муки.

Балканот ја знае оваа сцена одблиску: влада што се составува од делови, коалиции што се преговараат подолго отколку што траат, и нова изборна ноќ што се појавува побрзо отколку што некој планирал. Разликата е во тоа што таму кампањата заврши, а бројачите сѐ уште работат. Дали кај нас со едно место разлика би се чекало на конечниот резултат мирно?