Македонија загуби спор пред Европскиот суд за човекови права, откако приватни компании поднесоа претставки дека, и покрај добиени пресуди во домашните судови, со години не можат да ги наплатат побарувањата од државните и општинските јавни претпријатија. Европскиот суд пресуди дека државата го прекршила членот 6 од Европската конвенција за човекови права и дека е должна во рок од три месеци да обезбеди средства и да ги раздолжи сите јавни претпријатија.

Во одлуката се наведува дека сложеноста на буџетскиот систем не може да биде изговор за неисполнување судски пресуди, ниту државните органи смеат да се повикуваат на недостиг на средства за да избегнат плаќање долгови.

Адвокатот Виктор Божиновски објаснува дека државата со т.н. „рамки“ од Законот за извршување спречила ефективно извршување на пресудите, што претставува прекршување на основните човекови права. Тој додава дека јавните претпријатија – и државни и општински – веќе немаат право да се „кријат“ зад клаузулата за „нужни средства за работење“, туку ќе мораат да ги подмират сите долгови преку Владата или општините.

Податоците покажуваат сериозен системски проблем. Според анализата на Порталб, неплатените обврски на државните претпријатија до приватните фирми на крајот на март надминале 358 милиони евра – зголемување од 15,2 милиони за само три месеци. Вкупниот „внатрешен“ долг на сите државни и локални институции достигнал над 651 милион евра.

Најголеми должници се:

• Номагас АД Скопје,

• АД МЖ Транспорт,

• ЕСМ – електрани со долг од 59,1 милион евра,

• ЈП МЖ инфраструктура со речиси 59 милиони евра,

• ЕСМ – дистрибуција.

Пресудата од Стразбур со силна порака го потсетува државниот сектор дека непочитувањето правосилни пресуди претставува не само правен, туку и сериозен финансиски товар што веќе не може да се игнорира.