Студентите ја наполнија Славија три дена пред изборите, а режимските медиуми не забележаа ништо

Трг Славија во Белград вечерта на 22 октомври беше премал. Последниот предизборен собир на студентската листа „Студентите победуваат“, под мотото „Победата повикува“, ги наполни плоштадот и околните улици со бакли, светла од мобилни телефони и скандирање „Вучиќ оде“. Три дена пред изборите на 25 октомври, тоа е порака што тешко може да се преслуша.

Тешко, освен ако не си режимски медиум. Провладините медиуми во Србија собирот воопшто не го пренесоа, туку пишуваа за собирите на поддржувачите на Александар Вучиќ. Ако ги исклучиш камерите, дали исчезнува и плоштадот? Балканот ја знае оваа техника напамет.

На Славија дојде и ректорот на Белградскиот универзитет, Владан Ѓокиќ. Студентката Наталија Степановиќ порача дека студентските барања можат да се исполнат „само со смена на власта“ и дека за 150 години некој ќе каже: „Тука беа тие и тука почна промената!“ Првиот кандидат на листата, Илија Срдановиќ, ја заокружи пораката: „Нашите мандати ќе бидат во ваши раце, во рацете на народот. На 25 октомври Србија победува!“ Кандидатите слегоа од бината држејќи подигнати примероци од Уставот на Србија, а вечерта заврши со „Марш на Дрина“.

Контекстот е познат. Масовниот протест од 15 март 2025 година носеше слоган „15 за 15“, по 15-те луѓе што дотогаш загинаа при уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад. Архивот на јавни собири тогаш процени меѓу 275.000 и 325.000 учесници. Еден од присутните на Славија сега изјави дека имало „и повеќе луѓе отколку на 15 март“. Тоа е проценка од плоштадот, не од бројач, но ја кажува атмосферата.

Шишиња по собирот

По собирот, Белград доби и друга слика. Поддржувачите на владејачката Српска напредна странка (СНС), кои претходно имаа свој собир во Халата на спортовите „Ранко Жеравица“, се движеа низ Нов Белград со знамиња и бакли. Таму се сретнаа со поддржувачи на студентската листа што се враќаа од Славија, и неколку пати летаа шишиња. Кој ги фрлал, не е објавено. Во Земун, според медиумски извештаи, поддржувачи на СНС им викале „усташи, усташи“ на минувачите што ги снимале и фрлале шишиња кон нив. Полицијата била на терен, а директни судири немало.

Во пресрет на изборите, белградски суд притвори петмина мажи под сомнение дека планирале насилство и немири. Еден од нив има хрватски пасош, па Загреб побрза да се огради: премиерот Андреј Пленковиќ изјави дека тоа што некој има хрватски пасош „не значи дека има каква било врска со хрватската држава“ и дека Хрватска „на никаков начин“ не се меша во изборите во Србија.

Во Ниш, пак, странски инфлуенсери дојдоа да го поддржат Вучиќ и ја пофалија Србија како „Европа од пред 30 години“, со пораки што беа оценети како расистички и исламофобни. Анкетата најавува тесна предност за студентската листа. Дали власт што на сопствените телевизии не го гледа најголемиот плоштад во главниот град може да изгуби на гласачките места, ќе се знае за три дена.