Тишина кај Херсон, ракети врз Киев: Москва прифати локално примирје со посредство на Меланија Трамп

Од 4 часот наутро по московско време, на 27 октомври, руската војска ја запре стрелбата на херсонскиот правец. Причината, според соопштението на руското Министерство за одбрана, е подготовка на хуманитарна операција во Аљошки – градот на левиот брег на Днепар, точно спроти Херсон. Украинската страна потврди режим на тишина од 3 часот по киевско време, термин што до минута се совпаѓа со московскиот.

Зад договорот стои име што малкумина би го погодиле: Меланија Трамп. Белата куќа на 23 октомври соопшти дека Москва и Киев, со посредство на првата дама на САД, постигнале договор за локален прекин на огнот во Аљошки, кој требало да почне на 29 октомври. Москва го почна два дена порано. Целта е хуманитарната помош да стигне до градот, а цивилите да излезат низ безбеден коридор. Началникот на рускиот Генералштаб, Валериј Герасимов, најави дека инженериските единици ќе го проверат теренот за конвојот да помине безбедно.

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, овој пат не штедеше пофалби за Вашингтон. „Во хуманитарни цели апсолутно може, особено кога зборуваме за непосредното, многу позитивно и координирачко учество на американската страна, американските преговарачи и првата дама на САД Меланија Трамп во овој процес“, изјави тој, додавајќи дека тоа би можело да биде преседан за слични договори на други делови од фронтот. Кога Кремљ толку дарежливо фали некого, вреди да се праша што очекува за возврат.

Одговорот дојде во следната реченица. „Одлуката за продолжување на трилатералните преговори не подразбира никакви ограничувања на борбените дејства“, рече Песков. Руските сили, како што појасни, продолжуваат со ударите врз украинската воена индустрија и воените цели. И додека се подготвуваше тишината кај Херсон, во ноќта меѓу 26 и 27 октомври руската војска повторно го погоди Јужниот мост во Киев во масовен ракетен напад врз украинската престолнина.

Москва, значи, ги одвои двете работи: локален хуманитарен договор за една точка на фронтот – и војна што продолжува насекаде околу неа. Балканот ја знае оваа сцена напамет. Коридор за конвои, неколку часа тишина, па повторно гранати. Хуманитарното примирје спасува луѓе и тоа не е мала работа. Но тоа не е мир. Тоа е пауза што ја одредува оној што може да ја прекине кога ќе посака.

Поголемата игра допрва почнува. Зеленски изјави дека за територии е подготвен да разговара единствено со Путин, а Песков не исклучи територијалните компромиси да бидат отворени на претстојните средби. „Претстои многу сериозен разговор, кој опфаќа огромен број детали“, рече тој, нагласувајќи дека Москва нема јавно да ги открива можните договори. Помошникот на Путин, Јуриј Ушаков, најави дека нова рунда во трилатерален формат – Русија, САД и Украина – би можела да се одржи во ноември во Абу Даби.

Аљошки сега е тест. Ако конвојот помине, Москва ќе го претстави тоа како доказ за добра волја. Ако запне, Песков однапред кажа од кого очекува да ги исполни обврските. А во Абу Даби ќе се зборува за линии на карта. Дали некој таму ќе праша што значи „преседан“ за цивилите од Аљошки – или само колку километри фронт може да се замени за неколку часа тишина?