Зошто сите нови станови изгледаат исто: дизајнерката Лаура Мартинес вели дека виновни не се беж бојата и дабот, туку копираните решенија

Влегуваш во нов стан и имаш чувство дека веќе си бил тука. Даб на подот, кујна без рачки, бања како во спа-центар, ѕидови во песочни тонови. Без разлика во кој град е зградата, сликата е иста. Звучи познато за секој што обиколил новоградби во Скопје? Шпанската дизајнерка на ентериери Лаура Мартинес, од студиото Laura Martínez Interiorismo, има објаснување – и тоа не е она што би го очекувал.

Проблемот, вели таа, не се боите ниту материјалите. Проблемот е што решенијата се копираат без некој да помисли кој ќе живее во просторот.

Завршен, а сепак недовршен

Многу новоградби, според Мартинес, ја ставаат профитабилноста пред дизајнот и функционалноста. Во бањите – ѕидни лавабоа без никаков простор за чување и тушеви без паравани. Во кујните – стандардни елементи и видливи места за апарати, без вистинско вклопување во дизајнот. Многу станови не доаѓаат ни со светилки, само со приклучоци, а општото осветлување често е на ѕидот наместо на таванот. Нејзиниот совет пред купување: провери каде ќе ги чуваш пешкирите, дали собира трпезариска маса и колку простор има за гардероба. Ова се решава на планот многу поевтино отколку подоцна со чекан.

Бежот не е виновен

Неутралните тонови – скршено бело, песок, камен – се препознатливи, но не се причината за еднообразноста. Мартинес ги користи редовно, како основа. „Сакаме да дизајнираме домови што стареат добро и не зависат од моменталните трендови“, вели таа – целосната реновација е прескапа за да се повторува на секои неколку години. Личноста на домот ја носат книгите, фотографиите, спомените и луѓето, плус детали што лесно се менуваат: бордо перници, фотелја во кобалтно сино, завеси со карактер. Интензивните бои ги сака, но ги чува за предмети што лесно се заменуваат. Наместо чисто бело, сè почесто користи нијанси на кашмир, за дискретна топлина.

Даб да, но не од подот до таванот

Мартинес е голем застапник на природното дрво, особено на дабот. Но не бара сè да биде во ист тон: комбинира тонови, шари и завршници, а стравот на клиентите дека нешто „не се совпаѓа“ обично исчезнува штом ќе го видат резултатот – во еден од нејзините проекти масичките се во потемно дрво од подот. Внимава и на пропорциите: во мал стан или во соба со низок таван, дрво на ѕидовите и на таванот е премногу. А за семејства со деца, домашни миленици или директен излез во градина, квалитетниот ламинат е попрактичен од природното дрво.

И минималистичката кујна бара лична нота

Рамните фронтови без рачки и вградените апарати се стандард, особено кај отворените кујни, и Мартинес брани многу од тие одлуки. Но визуелниот континуитет, вели, не значи сè да се скрие. Таа сака катче за појадок со добра машина за кафе, убав тостер, полица за шолји и витрина со индиректна светлина и тапет со шара зад неа. Нејзината кујна е бела и дрвена, со рамни фронтови и вдлабнати рачки – а денес би додала и малку декорација: едноставна лајсна и посебни рачки на долните елементи, а горните би ги оставила чисти.

Микроцементот е убав на слика, а тежок за живеење

Микроцементот е без спојници, со индустриски, минималистички изглед. Мартинес го сака неговиот континуитет, но не го препорачува за секојдневна употреба: може да пукне, лошо поднесува удари, а поправката тешко се совпаѓа во тон и текстура, па понекогаш треба одново да се прави цела поголема површина. Нејзината алтернатива се порцелански плочки во голем формат, на пример 120 на 60 сантиметри со тенки фуги. Постојат и поголеми плочи, но тие поскапо се пренесуваат и поставуваат.

Каменот е новото „сите го имаат“

Мермер, травертин, кварцит и порцелан што имитира минерал – насекаде во кујните и бањите. Естетски, Мартинес претпочита природен камен, чии жили се уникатни. Но тој е чувствителен на киселини, дамки и некои средства за чистење, па во домови со деца препорачува квалитетен порцелан. Важна е и мерката: темен, силно жилест мермер може одлично да изгледа во бања од 20 квадрати, а да ја задуши бањата од 3. Побарај мостра и спореди ја со другите материјали, бидејќи светлината и тонот на мебелот го менуваат резултатот.

Лакот мора да решава нешто

Лаци, ниши, заоблени ѕидови и меки мебели се насекаде. Мартинес ги сака кривите линии кога го подобруваат распоредот, движењето низ просторот или чувството за простор – тогаш можат да важат со децении. Во еден нејзин проект го вратила оригиналниот лак меѓу дневната соба и кујната со трпезарија: подот продолжува непрекинато, а лакот дава суптилна поделба и ја чува историјата на домот.

Бања што го издржува утринското брзање

Висечкиот мебел во бањата таа го брани без резерва: со околу 30 сантиметри празнина до подот, бањата се чисти полесно, а подот продолжува под него. Огледало преку цел ѕид или до таванот ја прави малата бања поголема. Лавабоата на плоча ги остава за гостинскиот тоалет, а за главната семејна бања претпочита интегрирани. Батериите ги сака вградени во ѕидот, без агли каде што се собира нечистотија. И светлото – најмалку три независни слоја: општо, над огледалото и амбиентално во нишата.

Повеќе спотови на таванот не значи подобро осветлување

Честа грешка е таванот да се исполни со спотови без јасна цел. Секое светло треба да има функција – да осветли слика, гардероба или да води низ ходник – а спотовите мора да бидат подредени. Во една нејзина отворена кујна таванот е мазен, со мали дискретни спотови и две висечки светилки со бели абажури над островот, за готвење и појадок. ЛЕД-лентите со индиректно светло работат кога се планирани, но таа не ги става насекаде само затоа што се во мода. Температурата на бојата во студиото обично е околу 3000 келвини, топла и пријатна. „Она што се обидувам да го избегнам е белата и ладна светлина што го брише чувството на дом“, вели Мартинес.

Пораката е за секој што купува стан на план: она што изгледа убаво во каталогот на инвеститорот не е секогаш она што ќе ти треба во секојдневието. Пешкирите, масата, светлото: прашањата за нив не чинат ништо пред потписот – а можат многу да чинат после него.