Њујорк им става узда на OpenAI и Anthropic: критичен инцидент мора да се пријави за 72 часа, а казните одат до 3 милиони долари

Њујорк отвори портал за регистрација и им даде рок на најголемите играчи во вештачката интелигенција: OpenAI, Anthropic и сите слични на нив мора да се пријават до 1 јануари 2027. Тогаш стапува на сила законот RAISE, еден од најсериозните закони за безбедност на вештачката интелигенција во САД – и закон што од лабораториите бара повеќе од добра волја.

Правилата важат за таканаречените големи развивачи на гранични модели, компании со над 500 милиони долари годишен приход. Тие ќе мора јавно да ја објават својата безбедносна рамка, да пријават секој критичен безбедносен инцидент во рок од 72 часа и редовно да објавуваат извештаи за транспарентноста на моделите. Прагот од половина милијарда не е случаен: малите стартапи остануваат надвор, а на нишан се токму оние што ја водат трката.

Надзорот го презема новата Канцеларија за дигитални иновации, управување, интегритет и доверба (DIGIT). Казните одат до 1 милион долари за прв прекршок и до 3 милиони долари за секој следен. Државата може да тргне и по компаниите што нема да се регистрираат, но портпаролот одбил да каже како. За фирми што собираат милијарди во еден круг на финансирање, три милиони долари се ситни пари. Дали ќе ги натера да внимаваат казната – или срамот од јавно објавениот инцидент?

Гувернерката Кети Хокул не ги штедеше зборовите. „Технолошките моќници ни велат дека нивната визија за ВИ е неизбежна“, рече таа на прес-конференција. „Ни велат: приклучете се или ќе останете зад нас… Дека секоја колатерална штета вреди, сè додека ја добиваме трката кон ВИ-провалијата.“ Ретко се слуша политичар што трката по вештачка интелигенција јавно ја нарекува провалија.

Истиот ден Хокул го отвори и Њујоршкиот центар за одговорност и истражување на ВИ при Универзитетот Бингемтон. Центарот ќе ги оценува напредните системи независно и ќе му помага на DIGIT да ги проверува безбедносните рамки на компаниите. Најавен е уште во јануари, со 55 милиони долари донации и капитал. „Градиме национален модел за паметна и разумна регулација на ВИ, модел што ги става заедниците над корпорациите и луѓето над моќната технологија“, рече Хокул.

RAISE не е единствениот таков закон во Њујорк. Од лани важи правило според кое операторите на ВИ-другари мора редовно да им кажуваат на корисниците дека зборуваат со бот и да се трудат да препознаат знаци на самоубиствени мисли и самоповредување. Во октомври Хокул потпиша и посебен закон за безбедност на четботови за малолетници, кој забранува измамничко глумење човек, емоционална манипулација и додворување, како и поттикнување самоубиство или нарушувања во исхраната. Тој стапува на сила на 1 јуни 2027.

Калифорнија со законот SB 53 уште од јануари бара безбедносни рамки, заштита на укажувачите и пријава на критичен инцидент во рок од 15 дена. Илиноис со SB 315 од почетокот на 2027 оди чекор подалеку, со независни ревизии. Правилата за најмоќната технологија на деценијата ги пишуваат сојузните држави, една по една, додека Европската унија има еден закон за сите членки. Дали Америка ќе заврши со педесет различни верзии? И дали 72 часа се доволно кратко време кога моделот веќе е во рацете на милиони луѓе?