Skip to content

Ја копира ли Трамп Никсоновата теорија на лудакот во дипломатијата со Иран?

1 мин. читање
Сподели

Претседателот Трамп долго го восхитувал Ричард Никсон, и покрај скандалот Вотергејт и последователната оставка. Сега овој восхит доби нова димензија – заканувајќи се да го „избрише Иран како цивилизација” пред да отстапи кога Техеран се согласи да го отвори Хормуското Теснаило.

Овој пристап ја пресликува Никсоновата „теорија на лудакот” во дипломатијата – концепт каде противникот се убедува дека сте непредвидливи и подготвени да направите сè за да ги постигнете целите, со што го принудувате на отстапки кои инаку не би ги прифатил.

За време на шетање со идниот шеф на кабинетот Боб Халдеман во 1968, Никсон ја артикулирал оваа стратегија: „Јас ја нарекувам теорија на лудакот, Боб. Сакам Северен Виетнам да верува дека стигнав до точка каде можам да направам сè за да ја запрам војната.” Подоцна им наредил на соработниците да пренесат на советските претставници дека нивниот лидер е „малку нестабилен”.

Критичарите посочуваат дека Никсоновата стратегија во Виетнам резултираше со разорно бомбардирање на Ханој во Божиќ 1972, а условите за мир биле речиси идентични со оние пред бомбардирањето. Слична паралела се гледа и сега – Техеран се согласи да го отвори Хормуз, но наплаќа 2 милиони долари по брод, што значи дека финансиски профитира повеќе од кога било.

„Бидејќи не постигнал јасен успех во овој конфликт, веројатно бара значаен потег кој ќе му овозможи да се повлече и да прогласи победа”, оценува Али Ваез, директор на програмата за Иран при Меѓународната кризна група. Прашањето е: колку пати ваквата тактика може да ве извлече од самосоздадени проблеми?