Венецијанската комисија издаде итно мислење за пет српски закони кои се однесуваат на правосудството и обвинителството – и наодите не се благи. Реформите биле подготвени без јавна расправа, без консултации со домашните засегнати страни и без темелна анализа на влијанието. Главниот проблем: измените не обезбедуваат доволни гаранции за независноста на судството и автономноста на обвинителството.

Измените опфаќаат пет закони – за јавното обвинителство, Врховниот совет на обвинители, Законот за судии и закони за седиштата на судовите и обвинителствата. Комисијата идентификуваше „сериозни недостатоци кои мора да се исправат” и препорача девет конкретни корективни чекори. Меѓу нив – враќање на обвинители чии привремени мандати биле предвремено прекинати, и ограничување на обновата на мандати за претседатели на судови.

Влогот е висок: ЕУ предупреди дека може да замрзне околу 1,5 милијарди евра кредити и грантови за Србија. Тоа не е мало предупредување. Вучиќ ги претстави овие измени во декември 2025 преку забрзана процедура – сега меѓународните институции велат дека така не оди. Дали Белград ќе ги прифати препораките или ќе го рискува замрзнувањето на европскиот пазар?

На Балканот, реформите на правосудството речиси секогаш значат: контрола над правосудството. Венецијанската комисија, навидум, прочитала исто.