Nëntëdhjetë për qind. Kaq nga ujësjellësit fshatarë në rajonin e Ohrit janë nën kompetencën e bashkësive lokale - dhe nuk kanë burime të mjaftueshme për dezinfektim të rregullt. Kjo nuk është vlerësim i ndonjë aktivisti, por konstatim që del nga vetë institucioni pas ndotjes së fundit të burimeve në Elshan dhe Velestovë.

Analizat laboratorike të Qendrës për Shëndet Publik treguan praninë e E. coli dhe të baktereve koliforme. U nxor një vendim me të cilin ndalohet përdorimi i ujit për pije dhe gatim. Bashkësitë lokale janë ngarkuar të vendosin paralajmërim të qartë dhe të dukshëm te çezmat publike.

Shkaku: gropat septike dhe bagëtia mbi burim

Nga Qendra për Shëndet Publik theksojnë se ndotja vjen nga ujërat fekale të gropave septike të afërta ose të objekteve për bagëti, të cilat depërtojnë deri te burimet e ujit. Janë paralajmëruar analiza të reja, me rekomandim për klorinim sistematik.

Domethënë, e dimë çfarë e ndot. E dimë se zgjidhja është klorinimi. Dhe e dimë se nëntëdhjetë për qind e sistemeve që duhen klorinuar nuk kanë burime për këtë. Tri fjali që së bashku përshkruajnë një gjendje që nuk është incident, por ndërtim.

Një „rast i izoluar” që përsëritet në gjithë vendin

Kryetari i komunës, Kiril Peçakov, pretendon se ujësjellësi i qytetit mbetet i sigurt dhe se bëhet fjalë për problem të izoluar. Formalisht - e saktë. Rrjeti i qytetit është i ndarë nga burimet fshatare.

Por po atë javë, në një cep krejt tjetër të vendit, ndodh e njëjta gjë. Në fshatrat e Strumicës, Riç dhe Belotinë, analizat e Qendrës vendore për Shëndet Publik treguan se uji nga burimi te kisha në Belotinë dhe nga çezma në qendër të Riçit nuk i plotëson kushtet e rregullores për siguri të ujit. U gjetën bakterie që tregojnë ndotje fekale. U vendosën njoftime se uji nuk guxon të pihet.

Dhe kjo nuk është hera e parë për ato fshatra. Në shkurt të vitit 2024 Agjencia për Ushqim dhe Veterinari ndaloi përdorimin e ujit në Riç, Belotinë dhe tri fshatra të tjera të Strumicës për shkak të klorit rezidual të pamjaftueshëm - dezinfektim të pamjaftueshëm. Agjencia më vonë njoftoi se Komuna e Strumicës nuk kishte vepruar sipas vendimit dhe nisi procedurë kundërvajtëse.

Dy rajone, e njëjta diagnozë

Riçi është rreth 21 kilometra larg Strumicës, në lartësinë 509 metra mbi nivelin e detit. Belotina - rreth 16 kilometra, në 518 metra. Njerëzit udhëtojnë deri në 25 kilometra për të arritur në qytet. Këto janë fshatra që prej vitesh luftojnë për një mjek dhe për shërbime bazë, e tani blejnë ujë në shishe nga po ai qytet.

Deri tani nuk ka raste të raportuara të qytetarëve me probleme shëndetësore. Ky është lajm i mirë. Por „nuk ka të sëmurë” nuk është i njëjti pohim si „uji është i sigurt” - është vetëm pohim se fati ende mban.

Nëse nëntëdhjetë për qind e ujësjellësve fshatarë në një rajon nuk kanë burime për dezinfektim të rregullt, atëherë çdo vendim i ri për ndalim nuk është zbulim. Është konfirmim se sistemi punon pikërisht ashtu siç është vendosur: pret analizën, ndalon, vendos tabelën, dhe pret analizën e ardhshme. Kush është kompetent ta ndërpresë atë rreth?