Tuna, son yüz yılın en düşük seviyesinde. Bu kulağa coğrafyacılara yönelik bir haber gibi geliyor, oysa tüm Avrupa'daki elektrik faturalarının haberi. Azalan debi, Macaristan, Çekya ve Romanya'daki nükleer santrallerin soğutma suyunun yetmemesi, Sırbistan ve Bulgaristan'da ise hidro potansiyelin düşmesi demek. Baz yük sistemden çıktığında fiyat sıçrar.

Başbakan Hristijan Mickoski, Makedonya'nın bu sahneyi dışarıdan izlediğini söylüyor. „Elektrik fiyatını artırmayı düşünmüyoruz, onu nasıl düşürebileceğimizi ya da ucuz tarife süresini nasıl uzatabileceğimizi düşünüyoruz", dedi.

Verdiği rakamlar somut: barajlar yaklaşık yüzde 70 dolu, sistemde ise 500 gigavat saat depolanmış enerji var. Bu, ona göre, hem vatandaşlar hem sanayi için yeterli, ve bu yüzden tasarruf çağrısı olmayacak.

Önceki sınav

Mickoski, İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla yaşanan son krize de atıf yaptı; kendi ifadesiyle ülke o dönem yeterli rezerve sahipti, ihracatı kısıtlamadı, komşulara yardım etti ve fiyat istikrarını korudu. Bu doğruysa, gerçek bir argümandır - vaat değil, geçilmiş bir sınav.

Enerjideki en büyük özel yatırım olarak Iştip, Karbinci ve Radoviş'teki Alcazar rüzgâr santrali yatırımını da andı. Ve orada sık sık kulak ardı edilen bir cümle ekledi: „Baz yük enerjisi zorunludur. Yenilenebilir kaynaklar, batarya sistemleriyle bile, baz yükü tamamen ikame edemez."

Bu siyasi değil mühendislik tespiti, ve doğru. Güneş geceleri çalışmaz, rüzgâr sipariş edilmez. Geriye kalan soru, Manastır termik santralinin seçenek olmayacağı 2036'da Makedonya sisteminde baz yükü neyin oluşturacağı.

On yıllık plan

„Şu anda kendimizi güvende ve rahat hissediyoruz, ama önümüzdeki on yıl için de plan yapıyoruz", diyor başbakan. Bu, bölgedeki her başbakanın söylediği bir cümle. Farkı, planın süreleri ve finansman kaynakları olan bir belge mi, yoksa bir açıklama mı olduğu yaratır.

Ağustosta yüzde yetmiş dolu barajlar iyi bir rakam. Ama baraj boşalır, ve Tuna tüm Avrupa'nın hesabının ne kadar hızlı değişebileceğini gösterdi. Komşularda elektrik fiyatı sıçradığında, Makedonya sistemi üzerindeki baskı kabloyla gelmez - ihracat talebiyle gelir.