Tridhjetë vjet më vonë, një pjesë e dëshmitarëve ende janë gjallë dhe ende i mbajnë mend emrat. Kjo është ajo që asnjë arkiv nuk mund ta zëvendësojë dhe ajo nga e cila frikësohen të gjithë ata që menduan se koha vetëm do t'i fshinte.

Hetuesit amerikanë kanë hapur një hetim për krimet e luftës të kryera ndaj serbëve në periudhën 1992-1995 në Bosnjë dhe Hercegovinë. Dëgjimet u mbajtën në Derventë, ku pesë hetues amerikanë dëgjuan dëshmitë e dy të mbijetuarve nga kampet, Zheljko Stajçiç dhe Drago Knezheviç.

Knezheviç, kryetar i shoqatës së të burgosurve në kamp nga Derventa, njoftoi se hetuesit amerikanë u përqendruan veçanërisht te vëllezërit Muris dhe Haris Skeliç, të dyshuar për krime ndaj serbëve në Derventë në vitin 1992. Ai shtoi se të dyshuarit morën leje pune dhe viza për SHBA në bazë të pohimeve të rreme se nuk kishin marrë pjesë në luftë.

Nëse kjo është e vërtetë, atëherë pyetja në vetvete është e rëndë: si përfundon dikush që ikën nga përgjegjësia për krime lufte me dokumente të rregullta pikërisht në vendin që tani po e heton? Sipas burimeve, në ditët në vijim janë caktuar dëshmitë e edhe tetë të mbijetuarve, kurse hetimi lidhet edhe me kampet Rabiç dhe me ish-Shtëpinë e ushtrisë në Çardak.

Mes dëshmitarëve është edhe Milenko Milanoviç nga Bijelina, i cili deklaroi se në kazermën në Visoko në periudhën 1992-1993 ishin mbajtur rreth një mijë të burgosur serbë. Ai paraqiti dokumentacion dhe një libër të shkruar mbi bazën e ditarit të tij nga robëria, në të cilin janë renditur emrat e rojeve dhe torturuesve.

Ballkani ka një traditë të gjatë në një gjë: secili i numëron vetëm viktimat e veta, kurse ato të të tjerëve i lë mënjanë. Prandaj çdo hetim që kërkon të vërtetojë çfarë ndodhi vërtet, pavarësisht kush e nisi, është më se i nevojshëm. Pyetja nuk është se kujt viktimat vlejnë më shumë. Pyetja është nëse dikush më në fund do të japë llogari, apo edhe kjo do të mbetet edhe një fletë në arkivin që askush nuk e hap.