Evropa më në fund vendosi se është koha t'i shkruajë vetë dokumentet e veta. Më 9 qershor del versioni i parë stabil i „Euro-Office“ - një paketë zyre me kod të hapur që reklamohet si alternativë serioze e Microsoft Office dhe Google Docs. Tingëllon si lajm teknologjik, por në të vërtetë është politik.

Ironia është te prejardhja. Euro-Office është një „fork“ - kopje e pavarur - e ONLYOFFICE, një paketë që e zhvillon një kompani e regjistruar në Letoni, por me rrënjë të dokumentuara ruse dhe lidhje historike biznesi me firma ruse. Pikërisht ajo lidhje i shtyu organizatat evropiane të bëjnë versionin e tyre, me qeverisje evropiane dhe transparencë më të madhe. Me fjalë të tjera: e morën teknologjinë, e pastruan nga pronari për të cilin dyshonin.

Pse fare? Sepse varësia nga teknologjia amerikane gjithnjë e më shpesh shfaqet si cenueshmëri politike. Kur sanksionet e SHBA-së bllokuan qasjen e funksionarëve të Gjykatës Ndërkombëtare Penale te shërbimet e Microsoft, të gjithëve u bë e qartë sa shumë kontrolli mbi infrastrukturën mund të bëhet levë presioni. „CLOUD Act“ amerikan u lejon autoriteteve në SHBA të kërkojnë të dhëna nga kompanitë nën juridiksionin e tyre, pavarësisht ku ndodhen fizikisht serverët.

Prandaj Evropa tashmë po zhvendoset në heshtje. Shërbimi shtetëror francez DINUM kaloi në Linux, Shlezvig-Holshtajni gjerman e zëvendësoi Office me LibreOffice në mbi 30.000 kompjuterë, kurse ushtria austriake transferoi rreth 16.000 stacione pune. Euro-Office është hapi tjetër - tani për tani një aplikacion ueb, me versione desktop dhe mobile më vonë, me përparësi te stabiliteti, siguria dhe përputhshmëria me formatet e Microsoft.

Për lexuesin në Ballkan, pyetja që shtrohet është e pakëndshme afër: nëse edhe Evropa, me gjithë burimet e veta, vetëm tani po e kupton sa e rrezikshme është të varesh nga softueri i huaj - ku jemi ne, që institucionet shtetërore i mbushim me licenca për programe mbi të cilat nuk kemi asnjë kontroll? Sovraniteti dixhital nuk është luks për të mëdhenjtë; është një pyetje që fillon të na prekë të gjithëve.