Nëse porositni gjëra të lira nga dyqanet e huaja online, koha e „falas deri te dera" ngadalë po mbaron. Nga 1 korriku 2026, Bashkimi Evropian vendosi një doganë fikse prej 3 euro për artikull në dërgesat që vijnë nga jashtë BE-së. Dhe deri më 1 nëntor po përgatitet edhe një pagesë shtesë për trajtim, lartësia e saktë e së cilës ende nuk është përcaktuar.

Një detaj i rëndësishëm që shumëkush do ta mësojë vetëm kur t'i vijë fatura: tri eurot ngarkohen për artikull nga deklarata doganore, jo për paketë. Pesë bluza të njëjta janë një artikull - 3 euro. Por një bluzë, një çantë dhe një palë këpucë janë tre artikuj - 9 euro, pavarësisht se e gjitha erdhi në një paketim. Te porositë më të vogla, pagesa lehtë mund ta kalojë vlerën e vetë mallit.

Formalisht, detyrimi bie mbi platformat online dhe shitësit. Në praktikë, të gjithë e dimë kush paguan në fund. „Dogana fikse gjithmonë do të bjerë mbi koston e marrësit", pranon një këshilltare nga administrata doganore - një fjali që është e ndershme pikërisht sepse nuk përpiqet ta zbukurojë. Varësisht nga sistemi, pagesa ngarkohet ose menjëherë gjatë blerjes, ose më vonë kur korrieri të troket te dera.

Ky nuk është goditja e parë ndaj dërgesave të lira nga importi. Tatimi mbi vlerën e shtuar për paketat nga vendet e treta vlen që nga viti 2021, ndërsa tani dogana e re fikse zëvendëson pragun e mëparshëm prej 150 eurove nën të cilin importi kalonte më lehtë. Objektivi është i qartë - të shtrëngohet kontrolli mbi vërshimin e miliona dërgesave të vogla nga Azia që prej vitesh hyjnë thuajse pa taksa.

Për blerësit në Ballkan historia ka fund të dyfishtë. Vendet jashtë BE-së, si Maqedonia, nuk i vendosin këto pagesa drejtpërdrejt, por platformat rrallë mbajnë rregulla e çmime të veçanta për çdo treg të vogël - më e lehta për to është t'i ngrenë çmimet për të gjithë. Ndërsa ata që porosisin në adresa brenda BE-së do ta ndiejnë drejtpërdrejt tashmë. Platformat e mëdha ka gjasa të fillojnë të hapin depo brenda vetë Unionit për të anashkaluar një pjesë të pagesave - çka do të thotë se edhe këtë faturë, si zakonisht, do ta paguajnë më së shumti ata që kanë më së paku.