Ако нарачувате ефтини работи од странски онлајн-продавници, времето на „бесплатно до врата” полека завршува. Од 1 јули 2026, Европската Унија воведе фиксна царина од 3 евра по ставка на пратките што доаѓаат од надвор од ЕУ. А до 1 ноември се подготвува и дополнителна давачка за ракување, чија точна висина сè уште не е одредена.

Важен детаљ што многумина ќе го научат дури кога ќе им стигне сметката: трите евра се наплаќаат по ставка од царинската декларација, не по пакет. Пет исти маички се една ставка – 3 евра. Но една маичка, една ташна и еден пар чевли се три ставки – 9 евра, без разлика што сето тоа дошло во едно пакетче. Кај помалите нарачки, давачката лесно може да ја надмине вредноста на самата стока.

Формално, обврската паѓа на онлајн-платформите и на продавачите. Во пракса, сите знаеме кој плаќа на крајот. „Фиксната царина секогаш ќе падне на трошокот на примачот”, признава советничка од царинската управа – реченица што е чесна токму затоа што не се труди да го разубави. Во зависност од системот, давачката се наплаќа или веднаш при купувањето, или подоцна кога курирот ќе ти го тропне на врата.

Ова не е првиот удар по ефтините увозни пратки. Данокот на додадена вредност на пакетите од трети земји важи уште од 2021, а сега новата фиксна царина го заменува поранешниот праг од 150 евра под кој увозот минуваше полесно. Мета е јасна – да се затегне контролата врз поплавата милиони мали пратки од Азија што со години влегуваат речиси неоданочени.

За купувачите на Балканот приказната има двојно дно. Земјите надвор од ЕУ, како Македонија, не ги воведуваат овие давачки директно, но платформите ретко држат посебни правила и цени за секој мал пазар – најлесно им е да ги качат цените за сите. А тие што нарачуваат до адреси во ЕУ веќе директно ќе го почувствуваат. Големите платформи веројатно ќе почнат да отвораат магацини во самата Унија за да ги заобиколат дел од давачките – што значи дека и оваа сметка, како и обично, најмногу ќе ја платат оние што имаат најмалку.