Shkupi sot i përveshi mëngët. „Generalka Weekend", e prezantuar si „aksioni eko më masiv në Ballkan", po zhvillohet në 500 lokacione nëpër 80 komuna, me pjesëmarrjen e dhjetëra mijëra vullnetarëve, mbi 600 organizatave dhe më shumë se 250 institucionesh shtetërore e kompanish private. Aksion i parë rrallë me këtë përmasë - por edhe një kujtesë e rrallë se përgjegjësia ekologjike nuk është diçka që Maqedonia mund të zgjidhë me një të shtunë.

Kryetari i Shkupit Orce Gjorgjievski e hapi aksionin në sheshin kryesor, i shoqëruar nga presidentja Gordana Siljanovska-Davkova, bashkëshortja e kryeministrit Rozi Mickoska, ministri i Mjedisit Muamer Hoxha, zëvendësministrja Ane Lashkoska dhe ambasadori austriak Martin Pamer. Të gjithë me doreza, fshesa dhe qese - fotografia është e mirë për Instagram. Pyetja është nëse vazhdon edhe përtej Instagramit.

„Shkupi është shtëpi për qindra mijëra qytetarë, qytet ku jetojmë, punojmë, lëvizim dhe rrisim fëmijët tanë çdo ditë. Ngjarja e sotme është mesazh i fortë - se një mjedis i pastër është përgjegjësi e përbashkët", deklaroi Gjorgjievski. Siljanovska-Davkova mori një ton filozofik: „Njerëzimi po bën luftë me planetin, duke ecur drejt vetëshkatërrimit. Natyra dhe jeta meritojnë mbrojtje të veçantë." Saktë. Pyetja është - çfarë pas të shtunës?

Ministri Hoxha e shfrytëzoi rastin për ta kthyer bisedën te „bashkëpunimi": „Generalka Weekend tregon se ndryshimi është i mundshëm kur qytetarët, institucionet dhe sektori privat veprojnë së bashku." Ambasadori austriak e shpalli iniciativën „brand mbresëlënës maqedonas". Gjuhë diplomatike - kur të huajt të lavdërojnë për pastrim rrugësh, do të thotë që puna ende nuk ka mbaruar.

Pse Shkupit i duhet „Generalka Weekend"? Sepse mirëmbajtja e përditshme e qytetit nuk mjafton. Sepse riciklimi nuk është realitet për pjesën më të madhe të popullsisë. Sepse një herë në vit duhen mobilizuar dhjetëra mijëra njerëz për të bërë diçka që në kryeqytetet evropiane e bëjnë shërbimet komunale. Kjo nuk është kritikë e aksionit - është kritikë e sistemit që e bën aksionin të nevojshëm.

Pyetja që qytetarët duhet ta shtrojnë nuk është „pse kjo nuk mund të jetë çdo fundjavë?" - por „pse Shkupit i duhet një masë vullnetarësh për të qenë i pastër?" Ambasadori austriak mund ta vlerësojë si „brand mbresëlënës". Por në qytetet me të cilat Shkupi dëshiron të krahasohet, një aksion i tillë nuk është i nevojshëm. Ky është dallimi mes funksionit institucional dhe mobilizimit. Kur institucionet punojnë, qytetarët jetojnë qetë. Kur nuk punojnë, qytetarët pastrojnë vetë.