Raketat e Huthive godasin Riadin: të paktën 13 të vdekur në aeroport, princi lëviz nga bunkeri në bunker, ndërsa Uashingtoni dërgon vetëm këshilltarë

Princi i kurorës saudit Mohammed bin Salman e filloi vitin 2026 me buzëqeshje - me pritje të përzemërt te Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Edhe kur shpërtheu lufta me Iranin, mbretëria dukej se qëndronte e fortë: nafta rridhte përmes një naftësjellësi që e anashkalon Ngushticën e bllokuar të Hormuzit. Sot raketat e Huthive nga Jemeni bien mbi Riad, ndërsa princi, sipas zyrtarëve të informuar, lëviz nga bunkeri në bunker.

Të shtunën të paktën një raketë e Huthive goditi aeroportin ndërkombëtar në Riad. Vdiqën të paktën 13 njerëz, ndërsa qindra janë të lënduar, shumë rëndë. Ky është sulmi i vetëm më vdekjeprurës ndaj SHBA-së ose aleatëve të saj në Gji që kur filluan përplasjet e lidhura me luftën kundër Iranit. Janë goditur dy terminale, çatitë u shembën pjesërisht, ndërsa të dielën një raketë e re shkaktoi zjarr në Terminalin 4 dhe vrau edhe një njeri.

Luftë 800 kilometra larg frontit

Riadi është më shumë se 800 kilometra larg territorit që kontrollojnë Huthitë, por pjesë të qytetit tashmë i ngjajnë një zone lufte. Të enjten mbetje të një rakete balistike të kapur ranë mbi një kopsht fëmijësh dhe një kompleks mjekësor. Të punësuarve në lagjen financiare, nxënësve të shkollave ndërkombëtare dhe diplomatëve iu urdhërua të evakuohen ose të shkojnë në strehimore.

Zëdhënësi i Huthive përsëriti se aeroportet saudite mbeten shënjestër. Zyrtarët sauditë, nga ana e tyre, pranojnë diçka shumë më të pakëndshme - po u mbarojnë raketat kundërajrore për mbrojtje nga sulmet e ardhshme. Edhe këtë verë i siguronin gazetarët se situata është nën kontroll. Që atëherë janë goditur aeroporte, impiante energjetike, naftësjellësi kryesor lindje-perëndim dhe rafineri.

Megaprojektet lëkunden

Lufta e godet drejtpërdrejt planin që turizmi të bëhet një nga shtyllat e ekonomisë. Nën pikëpyetje është edhe konferenca e madhe ndërkombëtare e investimeve e caktuar për fund të muajit. Investimet e huaja ranë në dy tremujorët e parë dhe janë shumë nën objektivat që princi i vendosi për vitin 2030, ndërsa pjesa jo-naftë e ekonomisë - pikërisht ajo që duhej ta çlironte vendin nga varësia nga nafta - u zvogëlua në tremujorin e dytë krahasuar me të parin. Ministria e Financave tani pret rënie të BPV-së prej 3,6 për qind në vitin 2026.

Mbretëria në janar hoqi dorë nga mikpritja e Lojërave Aziatike të Dimrit 2029, ndërsa ende nuk ka siguruar financim për Ekspo 2030 dhe për Kampionatin Botëror të Futbollit 2034. Edhe ambicia që Arabia Saudite të bëhet qendër për inteligjencën artificiale është e rrezikshme, sepse qendrat e të dhënave po bëhen shënjestra.

Një trilion dollarë premtime, vetëm këshilltarë në këmbim

Bin Salman i premtoi Trumpit investime prej rreth një mijë miliardë dollarësh në SHBA. Uashingtoni për momentin refuzon të dërgojë ndihmë ushtarake - janë dërguar vetëm këshilltarë ushtarakë. Trump gjatë fundjavës deklaroi se SHBA-ja është në kontakt me Huthitë, por edhe se mund t'u bashkohet sulmeve saudite ndaj grupit. „Ajo që bënë është shumë e keqe“, tha ai. Mbretëria i ka kërkuar ndihmë aleatit ushtarak Pakistanit, kërkon nëpër botë sisteme të mbrojtjes kundërajrore dhe përpiqet të rekrutojë luftëtarë të huaj për aleatët e saj në Jemen.

Kristian Coates Ulrichsen, ekspert për Gjirin Persik nga Instituti „Baker“ pranë Universitetit Rice, thotë se lideri saudit nuk ka shumë opsione të mira: „Çdo përgjigje ushtarake mbart rrezikun e tërheqjes më thellë në një konflikt asimetrik, në të cilin Huthitë kanë treguar se mund të shkaktojnë dëme të konsiderueshme dhe simbolike.“

Bin Salman e futi Arabinë Saudite në luftën civile në Jemen në vitin 2015, ndërsa armëpushimi me Huthitë erdhi vetëm në 2022. Në gusht Huthitë nisën ofensivë në bregun e ngushticës Bab el-Mandeb, mbretëria nuk u dërgoi mbështetje ajrore aleatëve të saj jemenas dhe qyteti strategjik Moka ra. Princi 41-vjeçar u pa për herë të fundit në publik para një jave, kur dhuroi gjak në kuadër të një aksioni kombëtar.

Nëse një trilion dollarë investime të premtuara blejnë vetëm këshilltarë ushtarakë, çfarë mund të presin aleatët më të vegjël kur t'u ngushtohet?