Trump dhe Putini ranë dakord për gati pesë milionë ton naftë dizel ruse pa Kievin, ndërsa Ukraina u përgjigj me dronë mbi Rostov

Më 9 tetor Donald Trump njoftoi se pas bisedës telefonike me Vladimir Putinin ra dakord për rifillimin e dërgesave të naftës dizel ruse për tregun amerikan dhe botëror. Sasia nuk është simbolike: menjëherë mbi 300.000 ton, edhe 500.000 ton në nëntor, pastaj një milion ton, ndërsa Trump paralajmëroi edhe tre milionë ton të tjera. Gati pesë milionë ton karburant nga një vend që është nën sanksione pikërisht që të ketë sa më pak para për luftën.

Arsyetimi i Trumpit është i brendshëm: karburanti më i lirë për amerikanët është, siç tha ai, një nga prioritetet e tij kryesore. Uashingtoni njëkohësisht i zbuti sanksionet për tregtinë me naftë dizel ruse. Me fjalë të tjera, Moska mori derë të hapur për eksport më të madh të energjentëve - dhe, siç vuri re Kievi, pa asnjë marrëveshje për qetësimin e luftës.

Nata pas marrëveshjes - zjarr në rajonin e Rostovit

Nuk kaluan as disa orë. Natën drejt 10 tetorit dronët ukrainas goditën terminalin e naftës në rajonin e Rostovit, të lidhur me rafinerinë në Novoshahtinsk. Pas shpërthimeve shpërtheu një zjarr i madh, ndërsa pamjet që qarkullojnë në rrjetet sociale tregojnë flakë mbi zonën industriale. Sa është dëmi, ende nuk është konfirmuar.

Prapavija është edhe më interesante. Sipas një portali amerikan që i referohet një funksionari të lartë në Uashington, Trump iu kthye marrëveshjes me Putinin pasi Zelenski disa herë injoroi kërkesat amerikane për të ndalur sulmet ndaj rafinerive ruse. Trump edhe publikisht e akuzoi presidentin ukrainas se i humbi shanset e mëparshme për paqe dhe se goditjet ukrainase ndaj rafinerive ndikojnë në tregun amerikan të karburantit.

Kievi tregon një version tjetër. Pala ukrainase pohon se për marrëveshjen nuk ishte njoftuar paraprakisht dhe se është e gatshme të mendojë për ndërprerjen e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike - nëse të njëjtën gjë e bën edhe Rusia. Dy fuqi të mëdha merren vesh për karburant ndërsa lufta zhvillohet në tokë ukrainase, e ukrainasit mësojnë pas faktit. Popujt e vegjël të Ballkanit e njohin këtë skenë përmendsh: kur të mëdhenjtë merren vesh, më pak pyetet ai për të cilin merren vesh.

„Dhuratat për Putinin nuk do të sjellin paqe“

Zelenski nuk i zgjodhi fjalët. Marrëveshjen e quajti „vendim i dobët i partnerëve të fortë“ dhe paralajmëroi se dërgesat e rifilluara do t'i sjellin Rusisë të ardhura shtesë për vazhdimin e luftës. „Dhuratat për Putinin nuk do të sjellin as paqe, as ndonjë dobi për botën e qytetëruar“, deklaroi ai. Sipas pretendimeve mediatike, zyrtarët ukrainas kanë ndër mend të vazhdojnë sulmet ndaj rafinerive ruse pavarësisht marrëveshjes së re mes Moskës dhe Uashingtonit.

Më 10 tetor Zelenski e kaloi ditën në telefon me Evropën. Bisedoi me kryeministrin britanik Andy Burnham, presidentin francez Emmanuel Macron, presidentin finlandez Alexander Stubb dhe kryeministrin norvegjez Jonas Gahr Støre. Me Macronin foli për nevojën e mbrojtjes shtesë kundërajrore dhe presionit më të fortë ndaj Rusisë, me Stubbin për të ardhurat shtesë që Moska do të merrte nga eksporti i nënprodukteve të naftës, ndërsa Burnhamit i përcolli informacione për sulmet ruse dhe për nevojën e hapave të koordinuar.

Paralelisht, në Miami përfaqësues amerikanë, ukrainas dhe evropianë bisedonin për një kornizë të mundshme për përfundimin e luftës. Qëllimi, sipas raporteve, është një propozim i përbashkët që në javët e ardhshme do t'i paraqitej Rusisë. Vetëm se vështirë negociohet për paqe kur njëri ndërmjetës tashmë e ka lidhur marrëveshjen e vet me palën tjetër - dhe atë për karburant. Kush ulet atëherë në cilën anë të tryezës?