Para njëzet e ca vitesh, Kings Kros në Londër qe vend ku prindërit nuk i lëshonin fëmijët. Sot është adresë për të cilën fondet e kapitalit të rrezikut luftojnë - dhe atë fjalë për fjalë. Një fond, sipas rrëfimeve në skenën londineze, fitoi një kontratë me një themelues sepse i premtoi zyrë pikërisht atje. I pyetur për këtë, fondi nuk konfirmoi e as mohoi: „Nuk ndalemi përpara asgjëje" për t'i fituar dhe përkrahur themeluesit, „përfshirë edhe t'i ndihmojmë të gjejnë hapësirë zyre".

Shifrat pas kësaj skene janë serioze. Në Londër sot punojnë rreth 3.600 startapë nga fusha e inteligjencës artificiale, të cilët mblodhën rreth 12,1 miliardë dollarë nga gjithsej 14,8 miliardë të mbledhura në qytet, sipas të dhënave të Dealroom. Nga fillimi i qershorit, firmat nga ky sektor kanë marrë me qira mbi një milion futa kuadrate hapësirë zyre në Londër, tregon analiza e agjencisë Knight Frank. Shkalla e zyrave të zbrazëta në segmentin konvencional është 0,9 përqind. Nuk është gabim shtypi - më pak se një përqind.

Nga heroina drejt disa nga zyrat më të shtrenjta në Europë. Husein Kanxhi, investitor në Hoxton Ventures, e mban mend një Kings Kros tjetër: „Në të tetëdhjetat, kokaina dhe heroina e bënë atë anë tregun kryesor të drogës", rrëfen ai, duke përmendur shiringa në zgavrat e drurëve dhe banda në rrugë. „Në vitin 1982, kisha lokale u okupua dymbëdhjetë ditë me radhë." Pastaj erdhi një investitor në patundshmëri me vizion, dhe sot, thotë Kanxhi, kjo është „vatra e inteligjencës artificiale e Mbretërisë së Bashkuar. Çfarë ndryshim."

Ndryshimi nuk është i rastësishëm. E gjitha filloi në vitin 2016 kur DeepMind, sapo i blerë nga Google, u shpërngul atje. Të tjerët nisën pas aromës së talentit. Sot në të njëjtën lagje janë OpenAI, Meta, Isomorphic Labs, Synthesia, ndërsa Anthropic hapi një zyrë prej 158.000 futa kuadrate. Qirat në segmentin e sipërm u rritën 18 përqind për tre vjet, thotë Kris Dan nga Knight Frank - dhe atë vetëm për kontratat më të mëdha. Më të shkurtrat janë edhe më të shtrenjta. „Kërkesa e tejkaloi ofertën", thotë ai.

Këtu historia bëhet europiane, dhe nuk është vetëm londineze. Tema e madhe në lagje tani është sovraniteti. Kur Anthropic këtë verë çkyçi aksesin drejt Mythos dhe Fable, një pjesë e firmave atje arritën në një përfundim të pakëndshëm - „më mirë të kujdesemi vetë për vetveten", thotë Sol Klajn, bashkëthemelues i fondit Phoenix Court. Bashkëthemeluesi i tij Robin Klajn e formulon më qartë: qe „një përkujtim i vogël por i mprehtë se Europa nuk mund thjesht të marrë me qira kapacitetet e vet për inteligjencë artificiale; duhet edhe vetë të ndërtojë dhe të mbajë diçka".

Pyetja që ai shtron pastaj është ajo që vlen ta dëgjojë kushdo në këtë pjesë të kontinentit: a do e ndërtojë Britania infrastrukturën, fuqinë kompjuterike, energjinë dhe kapitalin që ajo pavarësi të jetë e qëndrueshme - „në vend se vetëm të jetë mikpritëse e degëve të laboratorëve amerikanë". Një vend me 3.600 startapë dhe qira nga Kings Kros ende pyet vetveten a është centër apo filial. Ku ndodhen atëherë të gjithë të tjerët?

Së paku një përgjigje është më inkurajuese sesa dëgjohet. Lora Gonzalez Florez, shefe e kabinetit në Synthesia, shpjegon se rreth dy të tretat e inxhinierëve të kompanisë punojnë nga distanca. „Nga Londra mund të punësojmë dhe të punojmë, pa kurrfarë problemi, me njerëz nga gjithkund, nga Slovenia deri në Portugali", thotë ajo. Domethënë: adresën në Kings Kros e pagojnë investitorët dhe afërsia e aeroportit, ndërsa kodi shkruhet gjithkund.

Ka edhe anë të dytë të medaljes, dhe ajo quhet luftë për njerëz. Kur Anthropic hyri në Londër, për pozitën inxhinier-hulumtues në mësimin makinerik publikoi një diapazon nga 260.000 deri 630.000 funta në vit - ndërsa paga mesatare për të njëjtën punë në Londër është rreth 102.000 funta. Gjashtë herë kufi i sipërm më i lartë. Themeluesit vendorë tani duhet të mbledhin runde më të mëdha vetëm për të mbetur në lojë për të njëjtët njerëz.

Simon Kol, themelues i Latent Labs, ka zyra edhe në Londër edhe në San Francisko, ndërsa ajo londineze rritet më shpejt. „Atmosfera tani i ngjan më pak një Londre që përpiqet t'i arrijë të tjerët, dhe më shumë një Londre që bëhet një nga vendet standarde për një firmë serioze të inteligjencës artificiale", thotë ai. Zajn Ali, themelues i firmës juridike Centuro, shtron testin e vërtetë: a do të themelohen, financohen dhe rriten në Britani kompani të rëndësishme botërore. Nëse kjo vazhdon, thotë ai, Kings Kros „nuk do të jetë vetëm centër për inteligjencë artificiale. Do të bëhet një nga mjetet strategjike më të rëndësishme të vendit."

Nga distanca, mësimi është më i qetë dhe më i qëndrueshëm sesa çdo nga këto citate. Një lagje u bë centër botëror sepse një firmë serioze u vendos atje para dhjetë vitesh, ndërsa pjesa tjetër u ngjit rreth saj. Kjo nuk është strategji geniale - kjo është durim i shumëzuar me gravitet.