Kur flitet për robotaksi, flitet për softuerin. Kush ka algoritmin më të mirë, vetura e kujt ndalon më shpesh në të kuqe, kush i numëron kilometrat pa aksident. Rrallë dikush pyet gjënë shumë më të mërzitshme dhe shumë më të rëndësishme: kush do ta lajë atë automjet kur të kthehet në depo?

Një firmë e themeluar në Nigeri në vitin 2020, sot me seli në Dubai, vendosi se pikërisht kjo është biznesi. Moove mblodhi 250 milionë dollarë (rreth 230 milionë euro) me vlerësim prej 2,1 miliardë dollarësh. Raundin e udhëheq Mubadala Investment Company nga Abu Dabi, ndërsa mes investitorëve janë edhe BlackRock, MUFG, Franklin Templeton dhe Uber.

Moove nuk nisi si firmë për automjete autonome. Nisi me financimin e veturave për shoferë që nuk kanë qasje te kredia - njerëz që duan të drejtojnë taksi, por nuk kanë me çfarë ta blejnë veturën. Sot zotëron dhe menaxhon një flotë prej 42.000 automjetesh në 14 vende dhe punëson 3.300 veta. Ky është biznes që asnjë investitor nuk e quan inovativ, ndërsa çdo muaj sjell para.

Themeluesi Ladi Delano thotë se kur analizuan industrinë e automjeteve autonome, vunë re katër lojtarë: zhvilluesit e teknologjisë, prodhuesit e automjeteve, platformat si Uber, dhe përdoruesin. Dhe asnjëri prej tyre nuk donte „ta zotërojë metalin” - domethënë vetë veturat.

„Në këtë botë, kush e zotëron automjetin? Kush e menaxhon? Kush e servison, kush bën mirëmbajtjen? Kush kujdeset për sendet e humbura? Kush e pastron?”, pyet Delano. Këto nuk janë pyetje që dalin në prezantime për investitorë. Këto janë pyetje që dalin të hënën në mëngjes kur dikush ka lënë kafe në ndenjësen e pasme.

Përgjigjja e Moove-s ishte të pozicionohej si firma që i bën të gjitha ato punë të mërzitshme. Sot është operatore e flotës së Waymo-s në Feniks, Majami dhe Las Vegas, ndërsa i radhës është Londra. Automjetet ende nuk i takojnë - por planifikon t'i blejë, përmes financimit me borxh. Delano thotë se tashmë zotëron një robotaksi të një zhvilluesi tjetër, por nuk do të thotë të cilit.

„Vizioni ynë është të zotërojmë qindra mijëra automjete”, thotë ai.

Një pjesë e parave shkon për punësimin e rreth 350 vetave dhe për ndërtimin e depove të automatizuara që kompania i quan „fole” - objekte që punojnë njëzet e katër orë dhe ku robotët e mbushin, servisojnë e mirëmbajnë parkun e automjeteve. Moove ka rreth 15 depo në ndonjë fazë zhvillimi. Kur do të funksionojnë „folet”, Delano nuk do të thotë.

Ajo që është interesante këtu nuk ka lidhje me teknologjinë. Një firmë e ndërtuar mbi financimin e veturave për shoferë në Afrikë tani pozicionohet si pronare e infrastrukturës nën transportin autonom në Amerikë dhe Evropë. Ndërsa Silicon Valley garonte se kush do ta shkruante algoritmin më të mirë, dikush tjetër në heshtje po zinte pjesën që të gjithë e quanin të painteresante: parkingun, kabllon e karikimit dhe të drejtën e pronësisë mbi metalin.

Zakonisht kështu ndodh. Fama i shkon atij që bën softuerin, ndërsa faturat i arkëton ai që e zotëron oborrin.