Пред дваесет и нешто години, Кингс Крос во Лондон беше место каде родителите не ги пуштаа децата. Денес е адреса за која фондовите за ризичен капитал се борат – и тоа буквално. Еден фонд, според гласините во лондонската сцена, добил договор со основач затоа што му ветил канцеларија токму таму. Прашан за тоа, фондот ниту потврди ниту негираше: „Не застануваме пред ништо” за да ги придобиеме и поддржиме основачите, „вклучително и да им помогнеме да најдат канцелариски простор”.

Бројките зад таа сцена се сериозни. Во Лондон денес работат околу 3.600 стартапи од областа на вештачката интелигенција, кои собрале околу 12,1 милијарда долари од вкупно 14,8 милијарди собрани во градот, според податоците на Dealroom. Од почетокот на јуни, фирмите од овој сектор изнајмиле над милион квадратни стапки канцелариски простор во Лондон, покажува анализа на агенцијата Knight Frank. Стапката на празни канцеларии во конвенционалниот сегмент е 0,9 отсто. Не е печатна грешка – помалку од еден процент.

Од хероин до едни од најскапите канцеларии во Европа. Хусеин Канџи, инвеститор во Hoxton Ventures, го помни поинаквиот Кингс Крос: „Во осумдесеттите, кокаинот и хероинот го направија тој крај главен пазар за дрога”, раскажува тој, спомнувајќи шприцеви во дупките на дрвјата и банди на улиците. „Во 1982 година, локалната црква беше окупирана дванаесет дена по ред.” Потоа дојде еден инвеститор во недвижности со визија, а денес, вели Канџи, тоа е „жариштето за вештачка интелигенција на Обединетото Кралство. Каква промена.”

Промената не е случајна. Сè почна во 2016 година кога DeepMind, тукушто купен од Google, се пресели таму. Другите тргнаа по мирисот на талент. Денес во истиот кварт се OpenAI, Meta, Isomorphic Labs, Synthesia, а Anthropic отвори канцеларија од 158.000 квадратни стапки. Наемнините во врвниот сегмент пораснале за 18 отсто за три години, вели Крис Дан од Knight Frank – и тоа само за најголемите договори. Пократките се уште поскапи. „Побарувачката ја надмина понудата”, вели тој.

Тука приказната станува европска, а не само лондонска. Големата тема во кварталот сега е суверенитетот. Кога Anthropic ова лето го исклучи пристапот до Mythos и Fable, дел од фирмите таму дојдоа до непријатен заклучок – „подобро да се погрижиме сами за себе”, вели Сол Клајн, соосновач на фондот Phoenix Court. Неговиот соосновач Робин Клајн го формулира појасно: тоа било „мал но остар потсетник дека Европа не може едноставно да ги изнајмува своите способности за вештачка интелигенција; мора и сама нешто да гради и да држи”.

Прашањето што тој го поставува потоа е она што вреди да го слушне секој во овој дел од континентот: дали Британија ќе ја изгради инфраструктурата, пресметковната моќ, енергијата и капиталот за таа самостојност да биде трајна – „наместо само да биде домаќин на испостави на американски лаборатории”. Земја со 3.600 стартапи и наемнини од Кингс Крос сè уште се прашува дали е центар или подружница. Каде тогаш се наоѓаат сите други?

Барем еден одговор е поохрабрувачки отколку што звучи. Лора Гонзалез Флорез, шефица на кабинетот во Synthesia, објаснува дека околу две третини од инженерите на компанијата работат од далечина. „Од Лондон можеме да вработуваме и да работиме, без никаков проблем, со луѓе од секаде, од Словенија до Португалија”, вели таа. Односно: адресата во Кингс Крос ја плаќаат инвеститорите и близината на аеродромот, а кодот се пишува насекаде.

Има и втора страна на медалот, и таа се вика војна за луѓе. Кога Anthropic влезе во Лондон, за позиција инженер-истражувач во машинско учење објави распон од 260.000 до 630.000 фунти годишно – додека просечната плата за истата работа во Лондон е околу 102.000 фунти. Шестпати повисока горна граница. Домашните основачи сега мора да собираат поголеми рунди само за да останат во играта за истите луѓе.

Симон Кол, основач на Latent Labs, има канцеларии и во Лондон и во Сан Франциско, а лондонската расте побрзо. „Расположението сега помалку личи на Лондон што се обидува да ги стигне другите, а повеќе на Лондон што станува едно од стандардните места за сериозна фирма за вештачка интелигенција”, вели тој. Зајн Али, основач на правната фирма Centuro, го поставува вистинскиот тест: дали значајни светски компании ќе бидат основани, финансирани и израснати во Британија. Ако тоа продолжи, вели тој, Кингс Крос „нема да биде само центар за вештачка интелигенција. Ќе стане едно од најважните стратешки средства на земјата.”

Од дистанца, поуката е потивка и потрајна од кој било од овие цитати. Еден кварт станал светски центар затоа што една сериозна фирма се вселила таму пред десет години, а останатото се залепило околу неа. Тоа не е генијална стратегија – тоа е трпение помножено со гравитација.