Diçka që vetëm një vit më parë dukej e paimagjinueshme po ndodh në Budapest: Viktor Orbani nuk është më në pushtet. Pas 16 vjetësh qeverisjeje të pandërprerë, partia e tij humbi zgjedhjet parlamentare në prill, dhe tani pikërisht ai del në rrugë - këtë herë si opozitë që organizon protesta.

Fitues është Peter Magjar dhe partia e tij "Tisza", e cila fitoi shumicë dythirdëshe në parlament. Me atë fuqi, pushteti i ri paraqiti një amendament kushtetues që do ta largonte nga funksioni presidentin Tamash Shujok - njeriun që vetë Orbani e emëroi. Amendamenti, që me gjasë do të kalojë javën tjetër, parasheh edhe kufi moshor prej 70 vjetësh për gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese, dhe kufizim të mandatit të deputetit në më së shumti 12 vjet.

Shujoku refuzon të largohet vullnetarisht. "Pyetja është nëse kjo forcë do t'i fshijë parimet ndërkombëtarisht të njohura të sundimit të së drejtës", deklaroi ai. Magjari ktheu ashpër: "Viktor Orbani e tradhtoi popullin hungarez, kurse Tamash Shujoku, të cilin ai e emëroi, e tradhtoi Republikën hungareze."

Ironia është thuajse e përsosur. Me vite Orbani ishte shembulli kryesor i "demokracisë joliberale" në Evropë - njeriu që i riorganizonte institucionet, gjykatat dhe mediat sipas masës së vet, kurse tani të njëjtat mekanizma i përdor pushteti i ri kundër tij. Ai që i qepi veglat për përqendrimin e pushtetit tani sheh si i mban dikush tjetër. Në Ballkan kjo na është e njohur me dhimbje - çdo pushtet që ndërton sistem sipas masës së vet harron se sistemi mbetet edhe kur ai të largohet.

Pyetja që tani e shtrojnë edhe Komisioni i Venecias edhe Komisioni Evropian është nëse Hungaria po del nga era e Orbanit drejt diçkaje më demokratike, apo thjesht po ndryshon kush i mban të njëjtat leva. Sepse nëse pushteti i ri me shumicë dythirdëshe bën pikërisht atë për të cilën e akuzonte të vjetrin, atëherë ka ndryshuar vetëm shoferi, jo drejtimi. E ajo, për qytetarin hungarez, ndoshta nuk është fare ndryshim.