Shifra duket si lajm i mirë: 643 milionë dollarë (rreth 590 milionë euro) kanë hyrë në startapet amerikane të themeluara nga sipërmarrës të zinj që nga fillimi i vitit - një shumë e papare që nga viti 2022, kur shifra ishte 653 milionë. Por sapo të shohësh shkronjën e imët, historia e përparimit shpërbëhet.

E gjithë ajo shumë vjen nga vetëm 34 marrëveshje, ndërsa pjesa më e madhe është e përqendruar në disa mega-runde: 350 milionë dollarë për kompaninë hardware të IA-së SambaNova, 75 milionë për startapin e parashikimeve sportive Noviq dhe 47 milionë për platformën e IA-së për sigurime Harper. Me fjalë të tjera - nuk bëhet fjalë për një valë të gjerë financimi, por për tre-katër fatlumë dhe të gjithë të tjerët.

Konteksti e rrëzon edhe iluzionin e fundit. Vitin e kaluar themeluesit e zinj mblodhën gjithsej 942 milionë dollarë - që është vetëm 0,32 për qind e 290 miliardë dollarëve të përgjithshëm venture në vend. Ndërsa këtë vit, ndërsa ata mblodhën 643 milionë, i gjithë ekosistemi i startapeve në SHBA tërhoqi 252 miliardë. Rekordi, pra, është rekord vetëm në krahasim me disa vite të dobëta, jo në krahasim me realitetin.

Gene Tir, shefe e hulumtimit në Crunchbase, tregon çfarë në të vërtetë i pengon shumë themelues: „qasja te rrjetet, marrëdhëniet dhe rekomandimet e hershme". Dhe shton diçka që vlen edhe shumë larg kësaj grupe konkrete: „Tetë deri në nëntë tremujorë jemi në rënie të financimit venture, por të dhënat tregojnë një rënie të vazhdueshme në paratë për kompanitë e themeluesve të zinj që e tejkalon rënien e përgjithshme."

Përfundimi i Tirit është pjesa më e mprehtë: „Duhet të pyesësh veten nëse kujdesi i tepruar që mbretëron tani në industri i pengoi investitorët të rrezikonin te themeluesit që paraqiten për herë të parë - të cilët më shpesh janë me prejardhje të larmishme." E përkthyer: kur paratë janë të pakta, i pari del jashtë ai që kurrë s'ka qenë plotësisht brenda. Një model që në Ballkan e njohim shumë mirë.