Mali i Zi arrestoi themeluesin e „Rybar“ dhe e shpalli kërcënim: Medvedevi bërtet „gjueti ndaj të gjithë rusëve“

Risan, Gjiri i Kotorrit, e premte në mëngjes. Policia malazeze dhe Agjencia për Siguri Kombëtare ndaluan disa shtetas rusë në bregdetin turistik: Mihail Zvinçuk, themeluesin e „Rybar“, bashkëshorten e tij Valerija dhe tre bashkëpunëtorë. Ende gjatë ditës Ministria e Punëve të Brendshme e njoftoi vendimin: të pestët janë kërcënim për sigurinë kombëtare dhe do të dëbohen nga vendi.

„Rybar“ nuk është blog i zakonshëm. Projekti u themelua në vitin 2018, kanalin e tij në Telegram e ndjekin më shumë se një milion njerëz, ndërsa gjatë luftës në Ukrainë u bë një nga burimet proruse më të lexuara, me harta të detajuara të frontit. Zvinçuk më parë ka punuar në strukturat e Ministrisë ruse të Mbrojtjes. Britania e Madhe vitin e kaluar i vendosi sanksione, duke pohuar se rrjeti bashkëpunon me shërbimet ruse të inteligjencës, se pjesërisht e koordinon administrata e Vladimir Putinit dhe se financohet nga korporata shtetërore „Rostec“. Departamenti amerikan i Shtetit në vitin 2024 ofroi deri në 10 milionë dollarë për informacione të lidhura me ndërhyrjen në zgjedhjet amerikane, përfshirë edhe për njerëz nga ky projekt.

Podgorica i ndaloi për shkak të dyshimit për të ashtuquajturat aktivitete hibride. Nga rusët u konfiskuan pajisje - një dron, një kamerë dhe telefona celularë - të cilat u dërguan për ekspertizë për të përcaktuar për çfarë në të vërtetë përdoreshin në Malin e Zi. Shtypi ditor i Podgoricës, duke iu referuar burimeve të sigurisë, pohon se Zvinçuk është kolonel i shërbimit rus të inteligjencës ushtarake GRU, i ngarkuar me operacione hibride. Për këtë pohim deri tani nuk ka konfirmim të pavarur.

Nga „Rybar“ ofrojnë një histori krejt tjetër: ekipi ishte në Malin e Zi ligjërisht, planifikonte ta xhironte Manastirin e Cetinës dhe për këtë kishte paraqitur paraprakisht kërkesë zyrtare. Dron dhe kamerë para një prej simboleve më të rëndësishme ortodokse në Ballkan - a është kjo kartolinë turistike apo përmbajtje për një publik prej një milion njerëzish me agjendë të qartë politike? Përgjigjja ndoshta varet nga ajo se kë pyet në Moskë dhe kë në Podgoricë.

Kryeministri Milojko Spajiq e vlerësoi aksionin si të suksesshëm dhe në rrjetin X shkroi se vendi „i mbron interesat e veta dhe askush nuk do ta rrezikojë të ardhmen evropiane të Malit të Zi“. Moska u përgjigj me radhë, nga më e qeta te më e zhurmshmja. Maria Zaharova njoftoi se ambasada ruse në Podgoricë po i përcakton rrethanat. Dmitrij Peskov premtoi se diplomatët do t'i mbrojnë të drejtat e Zvinçukut „si të çdo shtetasi rus“. E pastaj u paraqit Dmitrij Medvedevi.

„Potencialisht është shpallur gjueti ndaj të gjithë rusëve - theksoj, të gjithëve“, deklaroi Medvedevi, duke shtuar se nuk ndihmojnë as vizat as ftesat, dhe se Moska ndoshta do të duhet ta „plotësojë fondin për shkëmbim“ me evropianë dhe amerikanë për t'i nxjerrë të vetët. Përfundimin e dha me një fjalë të urtë: kush jeton me ujqit, duhet edhe të ulërijë.

Mali i Zi është anëtar i NATO-s që nga viti 2017 dhe konsiderohet më i afërti me hyrjen në BE nga i gjithë rajoni, e megjithatë për një kohë të gjatë ishte destinacion i preferuar i turistëve rusë dhe blerësve të pronave buzë detit. Tani një vend i vogël me rreth gjashtëqind mijë banorë dëbon një njeri për projektin e të cilit Uashingtoni ofronte deri në 10 milionë dollarë për informacione - dhe e bën me zë të lartë, me njoftim të kryeministrit. A është kjo një shfaqje e rrallë kurrizi në Ballkan, apo vetëm një mesazh për Brukselin i dërguar në momentin e duhur? Dhe sa „ekipe me dron dhe kamerë“ të tilla kalojnë nëpër rajon pa i pyetur askush çfarë po xhirojnë?