Bosnja dhe Hercegovina votoi, dhe nëse dikush shpresonte për befasi, do të duhet të presë edhe katër vjet. Rezultatet paraprake tregojnë atë që Ballkani e di përmendësh: secili popull votoi për „të vetët“, ndërsa Komshiq, i cili për vite ofronte idenë qytetare, mbeti pa ajër.

Fundi i epokës Komshiq

Lajmi më i madh vjen nga blloku kroat. Darijana Filipoviq nga HDZ BeH e fitoi bindshëm vendin kroat në Presidencë, para Slaven Kovaçeviqit nga Fronti Demokratik i Zheljko Komshiqit. Pas përpunimit të mbi 91 për qind të vendvotimeve në Federatë, Filipoviq kishte 104.293 vota, Kovaçeviq 68.041, ndërsa kandidati i përbashkët i pesë partive opozitare kroate, Zdenko Luçiq, 51.284. Sipas raportimeve, Filipoviq do të jetë gruaja e parë e zgjedhur në këtë funksion.

Për HDZ-në kjo nuk është vetëm fitore, por konfirmim i fushatës që e zhvillon prej vitesh. Komshiq vinte në vendin kroat me një pjesë të konsiderueshme votash nga votuesit boshnjakë, kështu që HDZ-ja pohonte se kroatët nuk mund ta zgjedhin vetë përfaqësuesin e tyre. Këtë herë e zgjodhën vetë. HDZ BeH është partia e parë në të katër kantonet me shumicë kroate, ndërsa në Kantonin e Hercegovinës Perëndimore merr rreth 72 për qind.

Komshiq e pranoi humbjen, ndërsa vetë nuk fitoi as mandat deputeti. „Qartazi ka ndodhur homogjenizim etnik i trupit votues në të gjitha anët“, tha ai. Partia e tij në Federatë ra nga 11 në rreth 6 për qind. Tingëllon si humbje e një partie, por në të vërtetë është vendim për një ide - shtetin qytetar në një vend të prerë sipas masave të Dejtonit. A ka fare hapësirë në BeH për politikë që nuk nis me pyetjen „kush je ti“?

Dodik: „Pa Trumpin do të ishim kufoma politike“

Në Republikën Serbe nuk ka befasi. SNSD e Milorad Dodikut e ruajti dominimin: Zheljka Cvijanoviq e fitoi vendin serb në Presidencë, sipas të dhënave paraprake me 55,6 për qind. Savo Miniq prin në garën për president të RS-së me rreth 202.000 vota, para Branko Blanushës nga SDS me 160.000, ndërsa SNSD është partia e parë edhe në zgjedhjet parlamentare.

Dodik e festoi fitoren me këngë, e pastaj shqiptoi një fjali që meriton të lexohet dy herë: „Po të mos kishte qenë fitorja madhështore e Trumpit, ne sot ndoshta do të ishim kufoma politike, por falë ambientit të ri tani jemi fitues politikë.“ Falënderoi edhe Putinin. Pra, sipas vetë Dodikut, rezultati në Banjallukë shkruhet në Uashington dhe në Moskë. A e dinë votuesit në RS se vota e tyre ishte vetëm faktori i dytë?

Beçiroviq dhe „Zvicra ballkanike“

Në bllokun boshnjak Denis Beçiroviq nga SDP fitoi mandat të ri, sërish para Bakir Izetbegoviqit. Izetbegoviq e pranoi humbjen, por SDA e tij është partia më e fortë në Federatë - u rrit nga rreth 24 në mbi 30 për qind, ndërsa ai thotë se pa SDA-në vështirë do të formohet pushteti. Partia për BeH u hodh nga më pak se 4 në rreth 9 për qind.

Beçiroviq pas fitores i ftoi Zagrebin dhe Beogradin në bashkëpunim: „BeH mund të jetë Zvicër ballkanike, ndërsa Beogradin dhe Zagrebin i ftoj që ndaj shtetit të BeH-së të sillen me respekt, të paktën ashtu siç sillen Berlini, Parisi dhe Roma ndaj Zvicrës.“ Pamje e bukur. Vetëm se Zvicra nuk duhet pas çdo zgjedhjeje të pyesë veten nëse do të ketë fare pushtet funksional.

Zagrebi feston, votuesit në shtëpi

Kryeministri kroat Andrej Plenkoviq menjëherë e uroi Filipoviqin dhe deklaroi se populli kroat në BeH „që sonte ka përfaqësuese legjitime“. Shefi i diplomacisë kroate, Gordan Grliq Radman, foli për „edhe një përpjekje inxhinierie zgjedhore“ që ishte tejkaluar. Filipoviq, nga ana e saj, në deklaratën e parë e falënderoi Plenkoviqin. Kur një qeveri fqinje fitoren në zgjedhjet e një shteti tjetër e feston si të vetën, kjo thotë mjaftueshëm se sa vendos vërtet BeH vetë për veten.

Këto ishin edhe zgjedhjet e para në gjithë vendin me identifikim biometrik të votuesve dhe skanerë optikë për fletëvotimet, ndërsa autoritetet zgjedhore dhe vëzhguesit i vlerësuan si më transparentet që nga Dejtoni. Por transparenca nuk i nxori njerëzit nga shtëpitë: deri në ora 18 votuan vetëm rreth 36 për qind e 3,4 milionë votuesve të regjistruar, ndërsa në Federatë rreth 30 për qind. Pjesa dërrmuese e vendit qartazi vendosi se rezultatin e di paraprakisht.

Tani nis pjesa më e vështirë - formimi i pushtetit në nivel shtetëror, entitetesh dhe kantonesh. Në BeH zgjedhjet janë vetëm ngrohje. Ndeshja e vërtetë është kush me kë do të ulet në tryezë dhe sa muaj do të zgjasë kjo.