„Pagesë për shërbime në Ballkan“: Dodik pa sanksione, gazsjellësi në BeH te një firmë e njerëzve të afërt me Trumpin

Në tetor 2025 administrata e Donald Trumpit ia hoqi sanksionet Milorad Dodikut, liderit të serbëve të Bosnjës që prej vitesh akuzohet për minimin e Marrëveshjes së Dejtonit. Gjashtë muaj më vonë, Dodiku, partia e të cilit ka të drejtë vetoje në parlamentin e BeH-së, deklaroi se nuk do ta bllokojë gazsjellësin „Interkoneksioni Jugor“ - projekt të cilit për një kohë të gjatë i ishte kundërvënë. Mes këtyre dy hapave qëndron një firmë e vogël amerikane e lidhur me njerëz të afërt me Trumpin.

Firma quhet AAFS Infrastructure & Energy, ndërsa e drejtojnë Jesse Binnall, ish-avokat i Trumpit, dhe Joseph Flynn, vëllai i aleatit të Trumpit, gjeneralit Michael Flynn. Është themeluar më 24 nëntor 2025 në Wyoming - katër ditë pasi ambasada amerikane në Sarajevë njoftoi një marrëveshje paraprake që „një kompani amerikane ta zhvillojë, ndërtojë dhe menaxhojë gazsjellësin“. Sipas CBS News, firma nuk ka përvojë të dëshmuar në projekte të ngjashme energjetike. Në prill, me një ligj të votuar në parlamentin e BeH-së, mori statusin e investitorit kryesor dhe operatorit.

100.000 dollarë për Flynn

Dokumentet për regjistrimin e agjentëve të huaj tregojnë se Michael Flynn, ish-këshilltari i Trumpit për sigurinë kombëtare, herën e fundit ka punuar si lobist i paguar për Republikën Serbe pikërisht në tetor 2025 - muajin kur ranë sanksionet. Për atë punë mori 100.000 dollarë nga RRB Strategies, firma lobiste e Rod Blagojevich. Blagojevich është ish-guvernator i Illinoisit, i dënuar në vitin 2011 për 18 akuza korrupsioni, i cili vuajti gati tetë vjet në burg federal, ndërsa vitin e kaluar Trumpi e fali.

Demokratët në Dhomën e Përfaqësuesve muajin e kaluar publikuan një raport me titullin „Pagesë për shërbime në Ballkan“. Ata pohojnë se dy vendimet - heqja e sanksioneve dhe „po“-ja e Dodikut për gazsjellësin - janë drejtpërdrejt të lidhura dhe se administrata e shfrytëzoi ndikimin e saj diplomatik që koncesioni të përfundojë te AAFS.

Katastrofë - çfarë katastrofe?

Shtëpia e Bardhë refuzoi ta komentojë gazsjellësin. Një zyrtar i paidentifikuar i administratës deklaroi për CBS News se sanksionet janë hequr për të parandaluar paqëndrueshmërinë në Ballkan: „Ky është edhe një shembull i politikës së jashtme pragmatike dhe largpamëse të presidentit Trump, e cila parandaloi katastrofa në çështje shumëvjeçare ku paraardhësit e tij kaq shpesh gabonin“. Çfarë katastrofe u parandalua - nuk e shpjegoi.

Dodiku, nga ana tjetër, nuk e fsheh se kujt i detyrohet. Të dielën, pasi partia e tij fitoi njërin nga tri vendet në Kryesinë e BeH-së, u tha përkrahësve: „Po të mos ishte fitorja madhështore e Donald Trumpit, sot ndoshta do të ishim të vdekur politikisht“. Në atë fjalim e falënderoi edhe Vladimir Putinin për mbështetjen.

Vetë gazsjellësi, me vlerë rreth 1,7 miliardë dollarë sipas qeverisë kroate, nuk është projekt i keq. Do ta lidhte BeH-në me rrjetin kroat të gazit, do të mundësonte importin e gazit natyror të lëngshëm dhe do ta zvogëlonte varësinë nga gazi rus. Pikërisht prandaj pyetja është kaq e pakëndshme: kur një tub strategjik për një shtet të tërë shkon te një firmë disa muajshe, pa përvojë, por me mbiemrat e duhur - a është kjo siguri energjetike apo pagesë për një shërbim? Ballkani marrëveshje të tilla i njeh nga larg.