Pyetja nuk është më si të jetohet më gjatë. Në Spanjë, për gjysmë shekulli, jetëgjatësia u ngrit nga 73,4 vjet në vitin 1975 në 84 sot - pa asnjë mrekulli, vetëm me mjekësi dhe kushte më të mira jetese. Pyetja është si ato vite të mos jenë thjesht të shtuara në fund, por të ndihen si jetë.

Prandaj është interesante kur ekspertët nuk japin këshilla, por numra. Pesë shifra që, nëse bëhen zakon, e ndryshojnë mënyrën si ndihesh - fizikisht dhe psikikisht.

Tri seanca force në javë, jo pesë

Kjo është shifra që habit më së shumti, sepse është më e vogël se ajo që e shet industria e fitnesit. „Nëse po fillon, tri ditë forcë në javë janë më se të mjaftueshme", thotë Nieves Bollos, psikologe, kouçe dhe trajnere personale. „Këshilla ime është të fokusohesh ta mësosh mirë teknikën, të përparosh ngadalë dhe të krijosh një zakon që mund ta mbash me vite."

Orari që propozon është i thjeshtë: një ditë këmbë dhe vithe, një ditë pjesa e sipërme e trupit, dhe dita e tretë tërë trupi. Trajnerja Kris Dias shkon edhe më tej - sipas saj gjashtëdhjetë përqind e tërë stërvitjes duhet të jetë forcë, ndërsa dy ditët e mbetura kardio ose lëvizshmëri.

13.000 hapa, jo dhjetë mijë

„Është fakt i vërtetuar se mbajtja e një stili aktiv jetese e promovon jetëgjatësinë", thotë dr. Hose Vinja, specialist për jetëgjatësinë. „Së pari, aktiviteti fizik është i favorshëm për plakje të shëndetshme. Përveç kësaj, ndihmon edhe shëndetin mendor."

Dhjetë mijë hapat klasikë janë numër marketingu nga një reklamë japoneze për pedometër. Shifra që ka hulumtim pas vetes është më e lartë: te njerëzit e rinj është treguar se arritja e 13.000 hapave e ul rrezikun e vdekshmërisë deri në 49 përqind. Plus, zakoni ndihmon të mbahet i njëtrajtshëm indeksi i masës trupore dhe të stabilizohet sheqeri në gjak.

Tri kafe në ditë, dhe atë në mëngjes

Kjo është shifra që te ne nuk do të trembë askënd. „Nuk mund të jepen rekomandime të përgjithshme për tërë popullatën - për shembull, te njerëzit me sindromë ankthi nuk këshillohet të pihen pije me kafeinë", thotë Vinja. „Por mund të thuhet se pirja e kafesë ose çajit është përgjithësisht e dobishme për shëndetin, e veçanërisht për uljen e rrezikut të demencës për 15 përqind, sipas një hulumtimi të publikuar së fundmi."

Kufizimi është i dyfishtë: jo më shumë se tri në ditë, dhe atë në gjysmën e parë të ditës. Gjumi është një nga shtyllat e jetëgjatësisë, dhe një kafe që ta prish gjumin të merr më shumë se sa të jep.

Tri deri pesë gramë kreatinë

Suplementi rreth të cilit ka më së shumti mite. Kreatina është një përbërje natyrore që trupi e prodhon dhe e ruan në muskuj si burim i shpejtë energjie. Gjatë u konsiderua si diçka ekskluzivisht për sportistët.

„Afatshkurt, e përmirëson performancën, forcën dhe rikuperimin. Në afat të mesëm dhe të gjatë, ndihmon në fitimin dhe mbajtjen e masës muskulore, dhe ka gjithnjë e më shumë dëshmi për dobitë e saj për plakje të shëndetshme", thotë Bollos. E rëndësishme është, shton, të zgjidhet një monohidrat cilësor dhe të jesh i vazhdueshëm.

Zero alkool, por mjekët nuk pajtohen

Këtu ndahen madje edhe ekspertët. Vinja kujton se në një revistë të shtatorit 2025 është publikuar se një verë ose një birrë në ditë nuk është e keqe për shëndetin - me kusht që njeriu të jetë i shëndoshë. Një pjesë e madhe e profesionit, megjithatë, pirjen e rregullt e lidh drejtpërdrejt me sëmundje të rënda, mes tyre edhe kancerin.

Ajo që është interesante është se brezat e rinj tashmë kanë vendosur pa pritur konsensus - sipas anketave, thuajse nuk pinë fare. Prandaj edhe markat po riorientohen me birra dhe verëra pa alkool.

Piramida që i mban të gjitha shifrat

„Masa kyçe për avancimin e një jetëgjatësie të kënaqshme është mjekësia parandaluese", thotë Vinja. „Pastaj vijnë zakonet e tjera që njeriu duhet t'i marrë personalisht - ushqim i përshtatshëm, aktivitet fizik dhe mendor, kontroll i stresit, përveç gjumit rigjenerues. E në fund janë suplementet, të cilat në shumë raste mund të jenë të nevojshme për shëndet optimal, por gjithnjë të kontrolluara nga punonjës shëndetësorë."

Kjo është ajo që e quan piramidë: parandalimi në bazë, zakonet në mes, suplementet në majë. Radha është e rëndësishme, ndërsa industria zakonisht e shet përmbys - suplementet të parat, zakonet pastaj, parandalimi kurrë.