Ohri sërish troket në derën e Listës së trashëgimisë botërore në rrezik, dhe në vend të zgjidhjeve pushteti kërkon - kohë. Gjashtë vjet, për të riparuar atë që, siç thotë kryeministri, tre dekada e gjysmë u shkatërrua. Pyetja është nëse UNESCO do të pranojë edhe një afat të shtyrë, apo liqeni më në fund do ta paguajë faturën për ndërtimet pa leje që askush nuk dëshiron t'i rrëzojë.

Në Draft-vendimin më të fundit të Komitetit për trashëgimi botërore të UNESCO-s sërish propozohet që Rajoni i Ohrit të regjistrohet në Listën e trashëgimisë botërore në rrezik. Vendimi përfundimtar merret më 22 korrik, në sesionin e 48-të që mbahet në Busan, Kore e Jugut. Për Maqedoninë dhe Shqipërinë - meqë liqeni është i përbashkët - kjo do të ishte një njollë e zezë që rrallë fshihet lehtë.

Revizioni flet

Enti Shtetëror i Revizionit tashmë ka shkruar atë që pushteti nuk dëshiron ta dëgjojë me zë. Komuna e Ohrit nuk ka plane urbanistike të miratuara për njëzet vendbanime. Nuk ka ndërmarrë masa për heqjen e objekteve pa leje, veçanërisht në zonat e mbrojtura. Pajisjet urbane vendoseshin në disa vende pa leje dhe pa taksa të paguara. Dhe, më e rënda - nuk u veprua sipas qindra vendimeve për ndërtime ilegale. Me fjalë të tjera, institucionet e dinin, e kishin letrën në dorë, dhe nuk lëvizën.

Problem i trashëguar apo justifikim?

Kryeministri Hristijan Mickoski dje gjatë vizitës në Debarcë e përsëriti linjën tashmë të njohur: „Edhe supermenë të ishim, për dy vjet nuk mund të riparojmë diçka që tre dekada e gjysmë u shpërdorua.” Problem i trashëguar, thonë nga Qeveria, i marrë përmes raporteve të këqija nga pushteti i mëparshëm. Vetëm, trashëgimia është një punë e rehatshme - çdo pushtet e përdor për ta shtyrë barrën te i ardhshmi. Dhe liqeni nuk pret mandate.

Opozita kundërpërgjigjet. Kryetari i SDSM-së së Ohrit, Asen Shajn, akuzon se pushteti lokal dhe qendror, të udhëhequr nga VMRO-DPMNE, nuk kanë zbatuar mjaftueshëm masa. Pretendon se nuk ka përparim në heqjen e ndërtimeve pa leje, se lejohet ndërtim i ri në zonat e ndjeshme dhe se problemet me urbanizmin, ndotjen dhe sistemin e kolektorit mbeten të pazgjidhura. „Statusi i Ohrit nuk mbrohet me lobim politik, por me respektimin e ligjeve”, porositi Shajn.

Dhe në sfond qëndron rasti „Gorica 3” - hoteli luksoz i diskutueshëm i lidhur me Sasho Mijallkovin, të cilin organizatat qytetare e përmendin si shembull tekstual për ndërtim në kundërshtim me rregullat. Kompetentët heshtin. Hoteli qëndron.

Këtu është edhe detaji që asnjë palë nuk dëshiron ta theksojë: pushteti lokal është ai që lëshon lejet e ndërtimit dhe ai që duhet t'i rrëzojë ndërtimet pa leje. Në periudhën 2017-2025 ndërroheshin kryetarë komunash nga dy parti - Stojanovski dhe Georgieski nga SDSM, dhe që nga viti 2021 Kiril Pecakov nga VMRO-DPMNE. Bregdeti vazhdoi të betonohej nën të gjithë ata.

Prandaj pyetja nuk është e kujt është faji, por kush do t'i rrëzojë objektet. UNESCO nuk kërkon falje as duele politike - kërkon rekomandime të përmbushura. Nëse Ohri bie në Listën në rrezik, nuk do të bjerë për shkak të Shqipërisë, as për shkak të „trashëgimisë”. Do të bjerë sepse me dekada të gjithë e dinin, dhe askush nuk rrëzoi asnjë mur.