E quajnë „vitaminën për kockat", por kjo është gjëja më e vogël që bën. Vitamina D në fakt sillet më shumë si hormon sesa si vitaminë - dërgon sinjale dhe rregullon funksione në gjithë trupin, thonë mjekët. „Shumë qeliza kanë receptorë gati të reagojnë ndaj saj", shpjegon dr. Ainara Ormazabal, mjeke integrative dhe nutricioniste - që do të thotë se mungesa e saj nuk godet vetëm skeletin.

Përveç përthithjes së kalciumit dhe fosforit, vitamina D luan rol në imunitet, kontrollin e inflamacionit, metabolizmin dhe sistemin nervor. Për njerëzit me gjendje autoimune ose inflamatore, nivelet e mjaftueshme ndihmojnë për një përgjigje imune më të balancuar - por vetëm bashkë me ushqim të mirë, gjumë, lëvizje dhe menaxhim të stresit. „Truri, sistemi imunitar, metabolizmi dhe ritmet cirkadiane janë të lidhura ngushtë", thotë mjekja.

Burimi më i madh nuk është në pjatë - 80 deri 90 për qind të vitaminës D trupi e prodhon nga dielli, kurse vetëm 10 deri 20 për qind vjen nga ushqimi. Prandaj këshilla nuk është as të fshihesh nga dielli as të skuqesh në të, por një „marrëdhënie më e zgjuar" me dritën: ekspozim i rregullt, i moderuar pa djegie. Nga ushqimi ndihmojnë peshqit yndyrorë (sardelet, salmoni, skumbri), e verdha e vezës, mëlçia dhe produktet e qumështit me yndyrë të plotë - dhe meqë vitamina është e tretshme në yndyrë, nevojitet edhe mjaft yndyrë që të përthithet.

Këtu vjen edhe paralajmërimi që industria e suplementeve nuk e reklamon me zë: vitamina D nuk është mrekulli në shishe. Marrja e dozave të larta pa matur më parë mund të grumbullohet dhe të shkaktojë çekuilibër kalciumi në gjak. „Nuk është vitaminë mrekullie e as garanci për jetëgjatësi më vete", thotë Ormazabal, „por mbajtja e niveleve të mjaftueshme është një mjet bazë për shëndet të mirë afatgjatë." Me fjalë të tjera - mat, pastaj suplemento, jo anasjelltas.