Mali i Zi po i afrohet 20-vjetorit të ripërtëritjes së pavarësisë së vet në vitin 2026, dhe tashmë po dërgon ftesat për festën. Një prej tyre arriti edhe në Beograd. Aleksandar Vuçiq, i pyetur nga gazetarët, u përgjigj pa shumë manovrime: "Sigurisht që në atë s'do të marr pjesë. Të festoj ndarjen - do më vinte turp".

Fjalia s'është gabim diplomatik. Është pozicion politik i thënë me qëllim. Njëzet vjet nga ripërtëritja e pavarësisë malazeze (maj 2006) është një përvjetor për të cilin Podgorica dëshiron të bëjë spektakël - por në Beograd ai datë ende nuk lexohet si festë, por si ndarje. Vuçiq ia tha këtë fqinjit të vet pa shumë mbështjellje.

Konteksti është i rëndësishëm. Marrëdhëniet mes Serbisë dhe Malit të Zi në vitet e fundit kanë lëvizur midis paqes së ftohtë dhe tensioneve të hapura - me Kishën Ortodokse Serbe, me çështjet e shtetësisë së dyfishtë, me qëndrimet ndaj sanksioneve kundër Rusisë. Milojko Spajiq tani drejton kabinetin malazez me agjendë proevropiane, por historia e vitit 2006 ende digjet në politikën serbe si gisht i shqyer.

Vuçiq i shfrytëzoi pyetjet e gazetarëve për t'u shtuar edhe në një front tjetër. Foli për NIS (Industria e Naftës e Serbisë) - duke shprehur kënaqësi që ka më shumë blerës të interesuar dhe se dy prej tyre kanë "rreth dy miliardë euro" gati. Qëllimi është i qartë - sinjal ndaj Moskës, sinjal ndaj Brukselit, dhe sinjal në shtëpi: asnjë çmim s'është shumë i lartë nëse sigurohen pozicione para zgjedhjeve.

Për zgjedhjet, Vuçiq foli pa shumë romantizëm. Pranoi se është në "pozicion humbësi" ndërsa opozita gëzon skenarin "win-win", dhe se në fund do të vendosin qytetarët. Kjo për një politikan në pozicionin e tij është e çuditshme të dëgjohet - por Vuçiq është mjaft i përhapur sa të dijë se një retorikë e tillë në media krijon iluzionin e qetësisë, ndërsa në sfond ndërtohen pozicione.

Për lexuesit ballkanikë historia ka disa shtresa. E para: se festa në Podgoricë do të jetë edhe një rresht në katalogun e tensioneve rajonale, jo i pajtimeve. E dyta: se Vuçiq demonstron sërish që në politikën serbe, ndarja e Malit të Zi ende lexohet si "tragjedi", jo si "vendim i historisë". Dhe e treta - se gjithnjë e më pak politikanë në pushtet në rajon rrezikojnë të dërgojnë një delegacion simbolik, edhe kur diplomacia i shtyn. Ballkani flet me prani dhe me mungesa. Këtë herë, mungesa do të flasë me zë të lartë.