Skip to content

Zyrtarisht nisi El Niño dhe do të jetë ekstrem: çmimin do ta paguajmë në faturën e marketit

1 min. lexim
Shpërndaj
Zyrtarisht nisi El Niño dhe do të jetë ekstrem: çmimin do ta paguajmë në faturën e marketit

Shkencëtarët amerikanë konfirmuan zyrtarisht nisjen e El Niños - dukurisë klimatike që çdo disa vjet i përmbys modelet e motit në gjysmën e planetit. Edhe këtë herë parashikimi nuk është i butë: ka 63 për qind gjasa të jetë „shumë i fortë", me ngrohje të sipërfaqes së Paqësorit mbi 2 gradë mbi mesataren, ndërsa disa modele shkojnë edhe mbi 3.

Dukurinë e konfirmoi agjencia oqeanografike amerikane NOAA, dhe u pajtua edhe shërbimi meteorologjik japonez. Enti australian, me kritere më të rrepta, për momentin përmbahet nga një konfirmim zyrtar - por faktet janë mbi tryezë: temperatura e sipërfaqes së detit në Paqësorin qendror dhe tropikal e ka kaluar pragun që e përcakton El Niñon.

Çfarë do të thotë kjo për botën? Episodet shumë të forta zakonisht e ngrenë temperaturën globale për rreth 0,2 gradë. E bashkuar me ndryshimet klimatike që tashmë po vazhdojnë, parashikimi është se viti 2027 do të jetë jashtëzakonisht i nxehtë - ndoshta edhe mbi 1,5 gradë mbi nivelin paraindustrial, pikërisht pragu për të cilin bota me vite negocion nëse do ta kalojë.

Pasojat nuk janë abstrakte. Përmbytje në Peru, Ekuador, Afrikën Lindore dhe Azinë Qendrore, thatësira dhe zjarre në Australi dhe Indonezi, një sezon më i dobët uraganesh në Atlantik. Dhe atje ku godet më rëndë - në bujqësi - fatura vjen në formën e të korrave të dështuara dhe ushqimit më të shtrenjtë në rafte.

Dhe këtu është pjesa që Ballkani e kupton mirë, edhe pa një model shkencor. Kur moti çmendet diku larg, çmimi i bukës dhe perimeve te ne nuk pyet ku ndodhi kjo. Ngrohja globale prej kohësh nuk është një grafik në konferencë - është një zë në faturën e marketit. Pyetja është vetëm se kur do të pushojmë së habituri çdo herë.