Собранието едногласно донесе одлука за формирање анкетна комисија за трагедијата во кочанската дискотека „Пулс“. Тоа беше пред девет месеци. Комисијата сè уште не е формирана.

Не поради спор околу надлежностите. Не поради недостиг од гласови – одлуката беше едногласна. Туку поради тоа што од тој ден наваму секоја страна има по едно објаснување зошто не таа, туку некој друг треба да направи чекор.

Од Здружението на граѓани „16-ти Март 2025 – Кочани“ пораката до сите пратеници е кратка: „Јавно соопштете конкретен рок кога Комисијата ќе биде оформена и ќе започне со работа. Нашите деца не беа политичари. Тие беа млади луѓе кои излегоа да се забавуваат и требаше да се вратат дома.“

Три оправдувања, ниту едно решение

Од опозицискиот СДСМ, предводен од Венко Филипче, ставот се менуваше повеќепати. Прво беше најавено дека партијата веднаш ќе номинира членови. Потоа објаснувањето стана дека се чека допис од собранискиот претседател Африм Гаши. Тој став е повторен и денес.

Од ВМРО-ДПМНЕ причината е друга: постои веќе една анкетна комисија за Кочани, онаа со која претседава Димитар Апасиев, па две паралелни комисии за истиот случај биле непотребни.

Од Левица и Апасиев пак нема конкретен рок кога ќе се закаже работата на таа постојана комисија. Досега од партијата објаснуваа дека се обидуваат да ги усогласат ставовите со ВМРО-ДПМНЕ, која има свои предлози за заклучоци. Кај ДУИ и Вреди темата воопшто не е меѓу приоритетите.

Значи: едните чекаат допис, другите чекаат комисијата што веќе постои, третите чекаат согласност од вторите. Девет месеци круг во кој секој има оправдување и никој нема обврска.

Што точно требаше да испита комисијата

Родителите го поставуваат прашањето прецизно, и тоа е прашање што не бара суд: кој знаел, кој контролирал, кој имал надлежност и не постапил, и како било возможно со години институциите да не ги спречат пропустите што денес се предмет на истраги.

Здружението потсетува дека анкетната комисија нема задача да утврдува кривична вина – тоа е работа на судот. Нејзината улога е да утврди каде потфрлил системот и дали постоела политичка одговорност. „Системот не е апстрактен поим. Го сочинуваат институции, а институциите ги водат луѓе со име, презиме, функција и одговорност“, велат од здружението.

Мандатот на таа комисија не е само за „Пулс“. Опфаќа и пожарот во модуларната болница во Тетово, автобуската несреќа кај Ласкарци и автобуската несреќа во Бугарија. Четири случаи во кои загинаа луѓе, четири случаи за кои требаше да се утврди политичка одговорност, и една комисија што девет месеци не се состанала.

Додека комисијата чека, останатото се движи

Ова е делот што најмногу боли. Во истите девет месеци во кои парламентот не успеа да состави комисија, другите постапки се одвиваа со сосема пристојно темпо – само во една насока.

Обвинителството за организиран криминал ја затвори истрагата за набавката, тендерите и материјалите за модуларните болници. Врховниот суд ја укина пресудата за случајот „Ласкарци“, по што осудените излегоа од затвор. А сопственикот на „Пулс“, Дејан Јованов – Деко, е пред излегување од притвор.

Кога правдата тече побрзо кон излез отколку кон одговор, тогаш чекањето престанува да биде процедурално прашање. Родителите го формулираа поинаку, но исто: нашите деца немаат рок, правдата не смее да истече.