Cumartesi günü, 15 Ağustos'ta, Vaduz'daki şatonun önündeki çayırda, veliaht prens Alois, prensliğin onlarca yıldır tartıştığı ve tek bir çarşamba günü çözdüğü bir şeyi duyurdu. Kadınların tahta çıkmasını yasaklayan Salik yasası kaldırıldı.

„Hanedanımız için büyük önem taşıyan bir kararı, ailede çeşitli biçimlerde onlarca yıldır tartışılan bir meseleyi size bildirmekten memnuniyet duyuyorum", dedi Alois. Resmî süreç geçen yılın sonlarında başladı ve çarşamba günü oy hakkı olan aile üyeleri arasında gereken üçte iki çoğunluğu aldı.

Ne hükümet, ne referandum

Hikâyenin haberin kendisinden daha ilginç hâle geldiği yer burası. Bu bir hükümet kararı değildi, halk oylamasına sunulmuş bir reform da değildi. Lihtenştayn'da veraset kuralları Hane Hukuku'nda yaşıyor - yüzyıllık geçmişi ve anayasal tanınırlığı olan bir aile normları bütünü. Yani tahta kimin, hangi koşullarda oturabileceğine hüküm süren ailenin kendisi karar veriyor. Üçte iki çoğunluk, ama kendi ailesi içinde.

Bu demokrasi mi, yoksa anayasal ağırlığı olan bir aile kararı mı? Resmen - ikincisi. Pratikte - prenslikte kimseye sorulmadı.

Mutlak veraset, ama halihazırda doğmuş kimse için değil

„Bu değişiklikle, Prens Hanedanı'nın tüm kadın soyundan gelenleri, Hane Hukuku'nun düzenlediği konularda erkeklerle aynı katılım haklarına sahip olacak. Ayrıca tahta veraset, erkek önceliğine dayalı ilk doğan hakkından mutlak ilk doğan hakkına geçecek", diye açıkladı veliaht prens. İlk çocuk, cinsiyetten bağımsız olarak - varis ya da varise.

Ne var ki yerel gazete „Vaterland"a göre yeni kural halihazırda doğmuş aile üyelerine dokunmayacak. Bir söyleşide Alois değişikliğin gelecekteki doğumlar için geçerli olduğunu doğruladı. Yani Alois ile Düşes Sophie'nin dört çocuğunun ilki olarak 1995'te doğan Joseph Wenzel tahtın varisi olarak kalıyor. 1996 doğumlu Marie Caroline ise ağabeyinin arkasında kalıyor - artık yalnızca kendi torunlarına yarayacak hak resmen var olsa bile.

İsterseniz klasik bir Balkan şeması: reform kabul edilir, övülür, ve henüz doğmamış birine uygulanır. Kimse itiraz etmez, çünkü yaşayan hiç kimseyi ilgilendirmiyor.

Avrupa'daki sonuncu

Cumartesiye kadar Lihtenştayn, Avrupa'nın on hüküm süren monarşisi içinde bir kadının tahta çıkamadığı tek ülkeydi. İsveç aynı adımı 1980'lerde attı; ardından Norveç, Belçika, Hollanda ve Danimarka, 2013'te de Britanya. İsviçre ile Avusturya arasındaki 160 kilometrekarelik Lihtenştayn 2026'ya kadar bekledi.

Alois, Prens Hans-Adam II ile Prenses Marie'nin en büyük oğlu ve 15 Ağustos 2004'ten bu yana babasının vekili olarak devlet başkanı. Yani duyuru, görevi devraldığı günün tam yirmi ikinci yıldönümüne denk geldi - Ulusal Bayram'da, Vaduz merkezindeki halk toplantısı ile alacakaranlıkta dağların geleneksel aydınlatılması arasında.

„Bu değişikliklerle, Hanedan ve ülke sorumluluğunun gelecekte bu görevlere en iyi hazırlanmış kişiye düşmesini sağlamak istiyoruz", dedi Alois. Cümle bir yönetim ilkesi gibi duruyor. Onlarca yıl boyunca kızların hukuken var olup olmadığı konusunda anlaşamamış bir ailenin bağlamında ise biraz da geç duruyor.