Yabancı bir başbakanı tutuklamaya izni olup olmadığını araştıran bir belediye başkanı - bu siyasi tiyatro gibi geliyor, ve kısmen öyle. Ama New York'un yeni belediye başkanının bu çıkışının ardında daha gerçek bir şey yatıyor: çoğu Batılı liderin susmayı yeğlediği, uluslararası bir mahkemenin çıkardığı bir tutuklama emri.

New York belediye başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun eylülde BM Genel Kurulu için kente gelmesi hâlinde yönetiminin onu tutuklayıp tutuklayamayacağını araştırdığını söyledi. Uluslararası Ceza Mahkemesi, Kasım 2024'te Netanyahu için Gazze'de işlendiği iddia edilen savaş suçları nedeniyle bir tutuklama emri çıkardı; bunların arasında „bir savaş yöntemi olarak açlık, cinayetler, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemler” de var.

„Onun yeri Lahey'dir”, dedi Mamdani New York Times'ın bir podcast'inde, başarılı belediye başkanlığı kampanyasındaki tutumları yineleyerek. Kontrolü altındaki New York polisine yabancı bir lideri gözaltına almasını emretme hukuki yetkisine sahip olup olmadığından emin olmadığını kabul etti, ancak bu konuyu kentin hukuk birimiyle görüştüğünü doğruladı. „New York yasasının bize izin verdiği her şeyi yapacağız”, dedi.

Hukuk uzmanları böyle bir tutuklamayı „pratikte imkânsız” olarak değerlendirdi ve bunun ABD federal hükümetiyle doğrudan bir çatışma yaratabileceği konusunda uyardı. ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin üyesi değil ve mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Başkan Trump, Şubat 2025'te mahkemeye karşı yaptırımlar uyguladı ve mahkemenin ne ABD ne de İsrail üzerinde yetkisi olduğunu iddia etti.

Netanyahu, bir radyo programında Mamdani'nin tehditlerini reddetti, endişeli olmadığını söyledi ve belediye başkanını Hamas'ı desteklemekle suçladı - Mamdani bunu yalanladı. İsrail'in BM büyükelçisi Danny Danon, kentte yükselen antisemitizme işaret ederek Mamdani'yi eleştirdi, Trump'ın BM büyükelçisi Mike Waltz ise tehdidi „katıksız siyasi tiyatro” olarak niteledi.

Yine de tiyatronun ardında bir kayma görülüyor. Mamdani, İsrail'e yardıma karşı çıkışın Demokrat Parti'nin kendi içinde de büyüdüğünü hatırlattı - Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların neredeyse yarısı çarşamba günü 3,3 milyar dolarlık askeri yardımın kaldırılması için oy kullandı. Önerge düştü, ama oylamanın kendisi bir zamanlar dokunulmaz sayılan desteğin ne kadar inceldiğini gösteriyor.

Bir uluslararası mahkemenin birinin liderine parmak sallamasının ne demek olduğunu çok iyi bilen Balkanlar için, bu sahnenin özel bir tadı var. Fark şu ki, burada parmak dünyanın en güçlü devletinin bir müttefikine yönelik - ve tam da bu yüzden emir, büyük olasılıkla, yalnızca kâğıt üzerinde kalacak. Adalet, görünüşe göre, sanık sandalyesinde kimin oturduğuna göre farklı bir ağırlık taşıyor.