Cumartesi sabahın erken saatlerinde Niamey'de silah sesleri ve patlamalar duyuldu. İsyancı askerler önce uluslararası havalimanı üssündeki silah arkadaşlarını esir aldı, ardından şehirdeki diğer stratejik noktalara saldırdı. Kısa süreliğine devlet televizyonunun binasını da işgal ettiler.

Sahadan gelen bilgilere göre çatışma yerel saatle bir sularında başladı ve yaklaşık altı saat sürdü. Niamey'in birkaç bölgesinde elektrik kesildi. Nijer Savunma Bakanlığı daha sonra aynı devlet televizyonu üzerinden isyanın bastırıldığını ve kontrolün kademeli olarak sağlandığını duyurdu. İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir askeri yetkili, ulusal güvenlik güçlerinin cumhurbaşkanlığı sarayını savunmayı başardığını öne sürüyor.

Bu yılki üçüncü girişim

Niamey'de benzer olaylar ocak ayında ve haziran ortasında da yaşandı. Yani bu, bir yıl içindeki üçüncü böyle olay - üstelik tam da darbeyle iktidara gelmiş bir askeri yönetim altında.

Nijer, Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum'un devrildiği Temmuz 2023'ten bu yana askeri yönetim altında. Ülke madenler bakımından zengin; kayda değer uranyum, petrol ve altın kaynaklarına sahip. Bariz soru hemen ortaya çıkıyor: bu kadar kaynak istikrar getirmiyorsa, tam olarak neyi ve kime getiriyor?

Tutulmayan sözler

Komşuları Burkina Faso ve Mali gibi Nijer de, askeri yöneticilerin güvenliği iyileştirme sözlerine rağmen El Kaide ve IŞİD bağlantılı İslamcı isyancılara karşı mücadelenin gidişatını değiştirmeyi başaramadı. El Kaide'nin Batı Afrika kolu, haziranda Niamey havalimanına yapılan saldırının sorumluluğunu üstlendi - IŞİD'in Sahel Vilayeti'nin aynı noktayı hedef almasından beş ay sonra.

Yani aynı havalimanı bir yıldan kısa sürede üç kez hedef oldu; iki kez cihatçı gruplarca, bir kez de kendi ordusunca. Askeri yönetimin, kendini meşrulaştırdığı o tek şeyi teslim edemediğine dair daha açık bir gösterge bulmak zor.

Paris'ten Moskova'ya

İktidarı devraldığından beri Abdurahman Tiani hükümeti Batılı ortaklardan uzaklaştı, Rusya ile bağlarını derinleştirdi ve bölgesel blok ECOWAS ile ilişkisini kopararak Mali ve Burkina Faso ile birlikte ayrı AES blokunu kurdu.

Not edilmeye değer örüntü bu: kendini güvenlik üzerinden meşrulaştıran bir askeri yönetim, güvenliği kaybediyor, sonra da politikasını değil ortağını değiştiriyor. Dış yönelim değiştirmek reformdan ucuz ve televizyonda daha gürültülü.

İnternette ayrıca isyancı askerlerin Tiani'yi devirdiklerini öne sürdüğü bir ses kaydı dolaştı, ancak kayıt doğrulanmadı ve resmî bir teyit yok. Devlet televizyonunun ilk hedefler arasında olduğu bir ülkede, sinyalin kontrolü devletin kontrolünün bir parçasıdır.