San Francisco'daki robo-taksiler artık yalnızca trafikle uğraşmıyor. Şimdi ambulansların da önünü kesiyorlar.

Kaliforniyalı kongre üyesi Kevin Mullin, sürücüsüz araç işleten şirketlere ilk kez ulusal asgari güvenlik standartları getirecek bir yasa önerdi. AV Emergency Response Coordination Act adı verilen öneri, sektörün canlı laboratuvar olarak kullandığı ve yüzlerce Waymo robo-taksisinin çoktan ücretli yolcu taşıdığı San Francisco'da düzenlenen basın toplantısında tanıtıldı.

Gerekçe varsayımsal değil. Otonom araçlar ambulansları ve itfaiye kamyonlarını engelledi, aktif suç mahallerine girdi, trafik konilerini ve sinyal ışıklarını tanımadı. San Francisco itfaiye şefi Dean Crispen daha da sıradan bir noktaya işaret etti: robo-taksiler yolcuları doğrudan itfaiye binalarının ve ambulansların çıktığı tesislerin önünde alıp bırakıyor.

„Otonom araçların istemeden acil servislere engel olduğu, rahatsız edici ve açıkçası kabul edilemez sayıda olay gördük”, dedi Mullin basın toplantısında.

Yasa üç şey istiyor: şirketlerin acil servislere vermek zorunda olduğu net müdahale protokolleri, şehir yetkililerinin şirkete doğrudan ulaşacağı 24 saatlik bir hat ve ABD trafik güvenliği düzenleyicisi NHTSA'nın ulusal asgari standartları yazması. En ilginci dördüncü madde: şehrin, olağanüstü durum sürerken bu araçların nerede seyredebileceğini kendisinin „coğrafi sınırlama” ile belirleyebilmesi. Bu, şirketin değil yerel yönetimin elinde bir şalter. Zaten en tartışmalı bölüm de bu.

Waymo, otonom araçlar için federal bir çerçeveyi „uzun süredir desteklediğini” ve acil servislerle ilişkinin standartlaştırılmasından yana olduğunu belirtti. Hiçbir şeyi kabul etmeyen ve hiçbir şeyi reddetmeyen bir ifade - düzenleme kaçınılmazken, onu kendin istemiş gibi görünmenin daha iyi olduğu durumlarda kullanılan alışıldık dil.

Baskı tek bir kongre üyesinden gelmiyor. Temmuz başında NHTSA yöneticisi Jonathan Morrison, tüm otonom araç geliştiricilerine gönderdiği mektupta kurumun „sürücüsüz araçların polise ve diğer acil müdahale ekiplerine engel olduğu net bir örüntü tespit ettiğini” yazdı. Ay sonuna kadar çözüm istedi. O süre çoktan doldu.

San Francisco Belediye Başkanı Daniel Lurie, 4 Temmuz'da şehrin saatlerce süren tıkanıklığa saplanmasından bu yana Kaliforniya düzenleyicilerinden daha katı kurallar istiyor; o tıkanıklıkta yolun ortasında elektriksiz kalan Waymo robo-taksileri de vardı. Benzer bir sahne aralıkta da yaşanmış, büyük bir elektrik kesintisi onlarca aracı mahsur bırakmıştı.

Akılda tutulmaya değer kısım bu. Sürücüsüz araç, insan hatalarını çözen bir teknoloji olarak satılıyor; ürettiği sahne ise kavşağın ortasında duran, bir insanın gelip onu elle kenara çekmesini bekleyen bir araç. San Francisco'da o insan çoğu zaman tam da başka bir yere yetişmeye çalışan itfaiyeci oldu.

„Sakinler ve ziyaretçiler şehirde otonom aracı, toplu taşımayı ya da bisikleti güvenle kullanabilmeli; ama aynı zamanda acil bir durumda polisin ve itfaiyenin kendilerine ulaşacağına da güvenmeliler”, dedi Lurie.

Sektör yıllarca kendi kendini düzenleyeceğine güvenilmesini istedi. Şimdi karşısındaki soru teknolojinin çalışıp çalışmadığı değil; çalışmadığında şalteri kimin tuttuğu.