2025'in ikinci yarısı, Avrupa Birliği'nin Rus mineral gübre sanayisine kapıyı kapattığı an olacaktı. Devasa gümrük vergileriyle Brüksel Avrupa pazarını fiilen kapattı. Kâğıt üzerindeki etki kusursuz görünüyordu: sevkiyatlar yaklaşık 1,5 milyon tondan mütevazı 68.700 tona düştü.

Rus kasasındaki etki ise gerçekleşmedi.

Dünyanın en büyük gübre ihracatçısının toplam geliri düşmek yerine 15,4 milyar dolardan 18 milyar dolara çıktı. Hesaplar Polonyalı analistlere ait ve onlara eşlik eden hoşnutsuzluk durumu en iyi anlatan şey - Moskova'ya baskı yapılmasını en gür sesle isteyen ülke, şimdi o baskının bumerang gibi geri döndüğünü izliyor.

Bir pazarı kaybedince, yenilerini bul

Avrupalı alıcıları kaybettikten sonra Kremlin ticaret akışlarını hemen yeniden yönlendirdi. Hindistan, Brezilya, Sırbistan ve Amerika Birleşik Devletleri Rus mineral gübresinin kilit ithalatçıları haline geldi. Bu yılın ilk dört ayının istatistiği yeterince açık: Amerikan alımları 529 milyon dolardan 820 milyon dolara fırladı, Washington geçen yıl da bunlara 1,3 milyar dolar harcamıştı. Brezilya'ya ihracat 171 milyon dolara yükseldi.

Yani Avrupa gümrük vergisi koyarken, Avrupa'nın en gür sesli müttefiki giderek daha çok satın alıyordu. Bu, uzun açıklama gerektiren bir çelişki değil - bu, bir devletin söyledikleriyle ödedikleri arasındaki fark.

Bölge seyirci değil

Sırbistan'a sevkiyatlar üç katından fazla arttı ve neredeyse 60 milyon dolara ulaştı. Avrupa pazarı kapandığında mal ortadan kaybolmuyor - daha yakın bir kapı buluyor ve Balkanlar her zaman daha yakın bir kapıdır.

Gübre sıradan bir ticari mal değil. Koca bir devletin tarımı için girdi hammaddesidir. Onu nereden aldığına karar veren her ülke, o kaynak bir gün siyasi soruna dönüştüğünde ne kadar açıkta kalacağına da karar verir. Bölgede bu hesabı şimdi yapan var mı, yoksa yine bizim yerimize başkalarının yapmasını mı bekleyeceğiz?

Yanlış taraftan cezalandıran yaptırım

Yaptırımların mantığı, alıcının yeri doldurulamaz olduğu varsayımına dayanır. O alıcı birkaç ay içinde ikame edildiğinde, yaptırım yalnızca onu uygulayan için bir maliyet olarak kalır. Polonyalı analistlerin kuru bir dille belirttiği gibi, Avrupa Birliği zincirin dışına „etkin biçimde” kendini çıkardı, dünyanın geri kalanı ise almaya devam etti.

Soru, Brüksel'in gümrük vergilerini koyma hakkı olup olmadığı değil. Soru, ertesi gün ne olacağını birinin önceden hesaplayıp hesaplamadığı - ve yöneltildiği tarafı değil, alan tarafı daha sert vuran bir önlemin ne değeri olduğu.