Avrupa istihbarat servisleri, uzun süredir şüphelendikleri ve şimdi belgeledikleri bir şeyin resmini ortaya çıkardı: Rusya'nın Avrupa'yı istikrarsızlaştırmaya çalıştığı koordineli bir hibrit kampanya. Tanklarla değil, yangınlar, sabotajlar, botlar ve paralı amatörlerle - ucuz, kanıtlanması zor, ama erişimi muazzam bir yöntem.

Rakamlar çarpıcı. Alman istihbaratının başkanı Martin Jager, Münih Güvenlik Konferansı'nda „Moskova'nın bugün, muhbirler hariç, dünya genelinde 60.000 istihbarat ajanı var" dedi. Polonya güvenlik servisi iki yılda, önceki üç on yıldakinden daha fazla karşı istihbarat soruşturması yürüttü.

İki katmanlı model

Sistem iki düzeyde işliyor. Birincisi „tek kullanımlık ajanlar" - Telegram üzerinden Rusça, Belarusça ve Ukraynaca konuşulan bölgelerden devşirilen amatörler. „Son derece ucuz, kanıtlanması zor ve erişim muazzam olabilir", diyor bir Polonyalı güvenlik yetkilisi. İkinci düzey ise organize suç gibi yapılandırılmış, eski askerler, polisler ya da Wagner'den paralı askerlerle kurulan profesyonel sabotaj hücreleri.

Örnekler teorik değil. Polonya'da, Varşova'daki Marywilska 44 alışveriş merkezindeki yangın, Başbakan Donald Tusk'un dediği gibi, „kesinlikle Rus gizli servislerince ısmarlanmıştı" - üç Ukraynalı hapis cezası aldı. Ardından Varşova-Lublin demir yolundaki bir patlama, Polonya hava sahasında yirmi Rus drone'u ve Estonya göğünü ihlal eden üç Rus MiG-31'i geldi. Almanya'da yalnızca 2025'te 320 şüpheli sabotaj girişimi.

Fiziksel saldırıların yanında bir de enformasyon savaşı yürüyor - sosyal ağlarda botlar, Lehçe yayın yapan Belarus devlet radyosu, Ukraynalı göçmenler ve savaşın finansmanı etrafındaki bölünmeleri derinleştiren propaganda kanalları. Amaç hep aynı: Ukrayna'ya Avrupa desteğini içeriden kırmak.

İyi haber de var. Polonyalıların tam yüzde 86'sı Rusya'yı tehdit olarak görüyor - bölgedeki en yüksek oran - ve bu, propagandanın gücünü sınırlıyor. Ama araştırmacılar, operasyonların 2027 Polonya parlamento seçimleri öncesinde yalnızca yoğunlaşacağı uyarısında bulunuyor. „Hibrit operasyonlar tüm AB genelinde sürüyor ve Moskova bunlardan asla vazgeçmeyecek", diyor uzman Bart Schuurman.

Balkanlar için bu uzak bir hikâye değil. Bölge, onlarca yıldır tam da bu oyunun deneme alanı oldu - yabancı anlatılar, paralı sesler, dışarıdan birinin özenle beslediği bölünmeler. Soru, aynı şeyin bizde de olup olmadığı değil; her gün okuduğumuzun ne kadarının gerçekten bizim olduğu, ne kadarının ise başkasının masasında yazıldığı.