Kaliforniya'daki San Andreas fayı son 1.000 yılın en yüksek gerilim seviyesine ulaştı - ve onu bu kadar tehlikeli yapan da tam olarak bu. Palm Springs'ten San Francisco körfezine kadar yaklaşık 1.300 kilometre uzanan fay, onyıllardır sakin. Ve işte tam da bu sessizlik, muazzam bir basıncın birikmesine izin verdi.

Jeologlar gelecekteki tehlikeyi değerlendirmek için tam bir bin yıl boyunca toplanan verileri analiz etti. Sonuç: gerilim tarihsel olarak yüksek, başlıca neden son yüzyılda birikmiş enerjiyi boşaltacak büyük bir depremin olmaması. Başka bir deyişle, sessizlik ne kadar uzun sürerse, hazırlanan darbe o kadar güçlü olur.

Yine de bilim, bilmediği konuda dürüst kalıyor. Sismolog Dr. Lucy Jones, „bir jeolog için 'yakında' 'gelecek yüzyılda' anlamına gelebilir" diye uyarıyor. Çalışma tehlikenin arttığını söylüyor, ama herkesin istediği tek soruya yanıt veremiyor - ne zaman. Washington Üniversitesi'nden Harold Tobin, en kötü senaryoya işaret ediyor: iki fayın aynı anda kırılması, ki bu sıradan bir depremden çok daha yıkıcı olurdu. Karşılaştırma için, 1989'da San Francisco'daki Loma Prieta depremi 63 can aldı.

Biz Balkanlar için bu egzotik, yabancı bir haber değil. Bölge kendi fayları üzerinde oturuyor ve toprak sallandığında ne demek olduğunu çok iyi biliyor - Üsküp 1963, komşulukta yakın zamandaki sarsıntılar. Fark hazırlıkta: Kaliforniya etütlere ve yapı standartlarına milyarlar harcarken, bizde içinde yaşadığımız binaların ne kadar güvenli olduğu sorusu hâlâ inandırıcı olmayan yanıtlar alıyor. Depremden önceki sessizlik her yerde aynıdır - değişen tek şey, bittiği an için ne kadar hazır olduğumuzdur.