2015'ten bu yana yedi kez. Sloven Cumhurbaşkanı Nataşa Pirc Musar, Rusya'ya giderken en yakın arkadaşıyla bu kadar kez aynı yolcu listelerinde yer aldı. Bu seyahatlerden biri 26 Aralık 2021 ile 7 Ocak 2022 arasında gerçekleşti - Rusya'nın Ukrayna'yı tümüyle işgale başlamasından iki ay bile önce.

Hikâyeyi Sloven „Dnevnik” gazetesi ve Avusturya haber ajansı APA açtı, ardından Alman „Frankfurter Allgemeine Zeitung” da devraldı ve Pirc Musar'ın Rusya'da bu kadar sık ne aradığını açıkça sordu. Cumhurbaşkanlığı ofisi, bunların özel turistik seyahatler olduğunu yanıtladı ve görev süresinden önce 80'den fazla ülkeyi ziyaret ettiğini hatırlattı. Yanıt doğru ve tümüyle yasal. Soru yine de yerinde duruyor.

Rus vatandaşı bir arkadaş ve eski bir istihbaratçı

Asıl düğüm seyahatlerin kendisi değil, onunla kimin seyahat ettiği. Rus-Sloven vatandaşı ve cumhurbaşkanının kendi tanımıyla yaklaşık yirmi yıldır en yakın arkadaşı olan Viktorija Krivolutska, yıllarca Roman Jegliç ile ilişki içindeydi - doksanların başında bugünkü SOVA'nın öncüsü olan Sloven Güvenlik ve İstihbarat Servisi'nin müdür yardımcısı olan adam.

Araştırmaya göre Krivolutska ve Jegliç 2009 yılında Sibirya'daki Krasnoyarsk'ta aynı adreste kayıtlıydı. Krivolutska, ikisi de orada Sloven firmalarının temsilciliklerinde çalışırken çift olduklarını doğruladı, ancak o dönemde adamın istihbarat geçmişi hakkında hiçbir şey bilmediğini ve en az on beş yıldır onunla teması olmadığını söylüyor. „Dnevnik” ayrıca 2010 yılında kadının, sahibi cumhurbaşkanının eşi Aleş Musar olan „Ruska daça” firmasının yetkili temsilcisi olduğunu ortaya çıkardı.

Servis yatıştırdı ama açıklamadı

SOVA ilk kez daha somut biçimde açıklama yaptı ve Krivolutska'nın Sloven vatandaşlığı aldığı 2016 yılındaki güvenlik soruşturmasında güvenlik açısından anlamlı bir durum tespit etmediğini bildirdi. Sonrasında bu değerlendirmeyi değiştirecek ek koşullardan haberdar olmadığını da ekledi.

Böylece servis, cumhurbaşkanlığı ofisinin savunmasının kilit kısmını doğrulamış oldu - Pirc Musar'ın Aralık 2022'deki görev başlangıcından bu yana hiçbir uyarı almadığını. Ama SOVA'nın tam olarak ne dediğine dikkat edin: 2016'da bir şey bulmadığını. Bulunacak bir şey olmadığını değil, o zaman bir şey bulmadığını. Bu iki ifade arasındaki fark, koca bir istihbarat servisi kadar.

Bütün bunların etrafında döndüğü adam kim

Jegliç, Sloven kamuoyunda rastgele bir isim değil. 1988'de suçla mücadele servisinin başı olarak, bugünkü Başbakan Janez Janşa'nın JBTZ olayında tutuklanmasına yol açan suç duyurusunu imzalayan kişi oydu - Sloven kamuoyunun dönemin Yugoslav yönetimine karşı etrafında seferber olduğu olaylardan biri haline gelen bir dava. 1991-1993 arasında VIS'in müdür yardımcısıydı; doksanların ortasında servis içindeki çatışmaların ardından Rusya'ya gitti ve orada Gorenje dahil Sloven şirketlerinin temsilcisi olarak çalıştı.

2007 ve 2008 uçuş rezervasyonlarındaki veriler, Rus vatandaşlığının da olduğuna işaret ediyor. „Dnevnik” yine de erişilebilir veri tabanlarında onun Rus istihbarat servisleriyle bağlantısına dair doğrudan kanıt bulunmadığını vurguluyor; eski amiri Miha Brejc ise böyle bir ihtimalin kendisine olası görünmediğini söyledi.

Trafik kazasından anayasal suçlamaya

Bütün hikâye bir gazetecilik araştırmasıyla değil, bir trafik kazasıyla başladı. 31 Temmuz'da Hırvatistan'dan dönerken Kastelec tünelinde cumhurbaşkanının içinde bulunduğu araç kaza yaptı. Pirc Musar köprücük kemiğini kırdı, yol arkadaşlarından biri daha ağır yaralandı - ve polis aracındaki iki arkadaştan biri Krivolutska'ydı. Rus vatandaşlığı olan yakın bir arkadaşın güvenlik riski oluşturup oluşturmadığı sorusu buradan doğdu.

Eski anayasa mahkemesi yargıcı Peter Jambrek, olası anayasa hukuku sorularından ve anayasal suçlamadan söz etti, ancak sonra böyle bir suçlamayı kendisinin yazdığını açıkça yalanladı. Süreç için en az 30 milletvekilinin önerisi, ardından da parlamentoda çoğunluk gerekir - yani şimdilik bu siyasi bir konu, hukuki değil.

Ve sonunda geriye kalan

FAZ, şimdiye dek yayımlananların hiçbirinin Pirc Musar'ın hukuka aykırı bir şey yaptığına işaret etmediği sonucuna varıyor. Ne Jegliç'in Rus servisleriyle bağlantılı olduğuna, ne de Krivolutska'nın Slovenya için güvenlik riski oluşturduğuna dair yayımlanmış kanıt var. Bu önemli ve yüksek sesle söylenmeli, çünkü şüphe ile kanıt arasındaki fark, gazetecilik araştırmasını cadı avından ayıran şeydir.

Ama söylenmesi gereken ikinci bir şey daha var. Devletin zirvesi, 1945'ten bu yana Avrupa'daki en büyük savaştan aylar önce Moskova'ya özel seyahatler ve on yıl önce bir kez kontrol ettiğini söyleyen bir servis. Bu üç şeyin hiçbiri suç değil. Ama bir araya geldiklerinde, birinin soru sorması için yeterli sebep oluşturuyorlar - ve Sloven kamuoyu sordu. Soru artık cumhurbaşkanının yasayı çiğneyip çiğnemediği değil; 2016 tarihli bir güvenlik soruşturmasının 2026'da hâlâ herhangi bir şeyin ölçüsü olup olmadığı.