12 Eylül 1942'de, Resne'ye bağlı Bolno köyü yakınlarında, Bulgar askerleri ve polisleri Stefan Naumov - Stiv ile Dimitar Bogoevski - Mite'yi kuşatıp öldürdü. Naumov 21 yaşındaydı. Bogoevski 22.

Seksen dört yıl sonra Manastır'da, Şirok Sokak'taki anıta belediye, Meclis, Savaşçılar Birliği, siyasi partiler, aile ve akrabalar, dernekler ve yurttaş temsilcileri çiçek bıraktı. Adını taşıyan ilkokulun müdürü ve öğrencileri de saygı duruşunda bulundu, okul korosu ise kahramana adanmış bir şarkı seslendirdi.

İki genç insan, iki anıt değil

Hikâye genellikle bir ölüm hikâyesi olarak anlatılır. Oysa ikisinin de bundan önce bir hayatı vardı ve o hayat her yıldönümünden daha somut.

Stefan Naumov, 27 Ekim 1920'de Manastır'da, gurbetçi bir ailede doğdu. Manastır lisesinin ardından 1938'de Belgrad'daki Teknik Fakülteye kaydoldu ve orada işçi hareketine katıldı. 1939'da Yugoslavya Komünist Partisi üyesi oldu, Eylül 1940'ta Manastır'a döndükten sonra Yerel Komite sekreterliğine seçildi. Siyasi faaliyeti nedeniyle birçok kez tutuklandı.

1941'deki işgalin ardından direnişin örgütlenmesine katıldı. Nisan 1942'de Manastır partizan müfrezesi "Pelister"in kuruluşunda yer aldı, aynı yıl Makedonya'daki partizan müfrezelerinin Genelkurmayına bağlı Harekât Kurmayının üyesi oldu. Yani öğrencilikten harekât kurmayı üyeliğine - dört yıldan kısa sürede; Yerel Komite sekreteri ise yirminci doğum gününden bir ay önce, on dokuz yaşında oldu.

Dimitar Bogoevski, 31 Ekim 1919'da daha sonra öldürüleceği Bolno köyünde doğdu. İlkokulu doğduğu köyde, ortaokulu Resne'de, Ticaret Akademisini 1935-1937 arasında Manastır'da okudu. Daha öğrenciyken şiir yazıyordu - "Yalnız Yolcu", "Irmak Kıyısında", "Küçük At", "Talihsiz İlija", "İki Serçe". 1938'e kadar yaklaşık elli şiir yazmıştı; aralarında en tanınmışlarından biri olarak kalan "İlinden Arifesinde" de vardı.

On dokuz yaşına kadar elli şiir

En çok konuşan rakam bu. On dokuz yaşına kadar elli şiir yazan, yirmi ikisinde kendi köyünde öldürülen bir insan.

Naumov'un Manastır'daki evi bugün, hayatının, ailesinin ve devrimci faaliyetinin sergilendiği bir anma mekânı. Manastır Belediyesi onu, daha savaş sürerken efsanevi bir figüre dönüşen bir kişilik olarak tanımlıyor.

Yıldönümleri kolayca ritüele dönüşür - çiçek, koro, konuşma, son. Onları farklı kılan, birinin bunların başlamadan biten iki somut hayat hikâyesi olduğunu hatırlamasıdır. Yirmi bir ve yirmi iki yaş. Bugün üniversitenin bitirildiği yaş.